مرکز مدیریت حوادث و فوریتهای پزشکی فسا

اورژانس و سلامت

 

سرطان سومین عامل مرگ و میر در ایران است که سرطان معده، کشنده ترین آنها  محسوب می شود. شیوع این بیماری در مردان دوبرابر زنان بوده و چهارمین سرطان شایع در جهان محسوب می‌گردد. سرطان معده در مردان پس از سرطان ریه شایعترین سرطان است حال آنکه در زنان سرطان پستان شایع ترین سرطان به شمار می آید.

ميزان بروز مرگ و مير سرطان معده به دلايل نامشخص درطي 60 سال اخيركاهش يافته‏ است. سرطان معده درطبقات اجتماعي– اقتصادي پايين شايعتراست. مهاجراني كه از مناطق باشيوع بالابه نواحي باشيوع پايين سفر كرده اند، استعداد ابتلاي قبلي را حفظ نموده اند ولي ريسك گرفتاري در فرزندان آنها شبيه جمعيت محل اسكان جديد خواهد بود. اين يافته نشان ميدهد كه احتمالاً يك عامل محيطي كه از سنين پايين شخص را تحت تاثير قرار مي‏دهد مسئول ايجاد سرطان معده است وبيش از همه عوامل مستعد كننده سرطان موجود در برنامه غذايي مورد توجه قرار گرفته اند.

علل ابتلا به سرطان معده:


علت واقعی سرطان معده مشخص نشده است و ممکن است نتیجه عوامل مختلفی باشد . در این بیماری دخالت عوامل ژنتیکی ثابت نشده است و بیشتر احتمال میرود که این نوع سرطان به علت عوامل محیطی ایجاد شود . سرطان معده در برخی از کشورها شیوع بیشتری نسبت به کشورهای دیگر دارد . این بیماری در خاور دور شایع تر از کشورهای اروپایی می باشد . ممکن است این وضع به علت اختلاف رژیم غذایی در دو جمعیت باشد .

بعضی از دانشمندان معتقدند که ابتلا به عفونت هلیکوباکترپیلوری به مدت طولانی ممکن است یک عامل محیطی مهمی در ایجاد سرطان معده باشد. گرچه بعضی دانشمندان در این مورد اختلاف نظر دارند .

بطور کلی عوامل موثر در سرطان معده به شرح ذیل اند:

• مصرف طولاني غظت بالايي از نيتراتها در غذاهاي دودي. خشك و نمك سود
• عفونت بانوعي باكتري با نام هليكوباكترپيلوري
• كاهش اسيديته معده
• جراحي معده درگذشته ( برداشتن قسمت انتهاي معده)
• گاستريت آتروفيك ( بيماريي كه درخلال آن جدارمعده دچار تحليل مي شود)
• زخم هاي معده وبرخي پوليپها( پوليپهايي كه استعداد بدخيمي دارند)
• هيپرتروفي شديد ( رشد بيش از حد سلولها) درچين هاي معده باشيوع بالاي بدخيمي همراه است
• در افراد داراي گروه خوني A نسبت به گروه خوني O ، ميزان بروز سرطان معده بيشتر است

شرح بيماري و علائم:


علائم و نشانه های اولیه سرطان معده گول زننده و مشابه ناراحتی های گوارشی است به طوریکه افراد سعی دارند با پرهیز غذایی و درمان خودسرانه بهبود پیدا کنند. کاهش وزن و بی اشتهائی علامت مهمی در تشخیص سرطان معده است. در مراحل اولیه ناراحتی های گوارشی چون تهوع، بی اشتهایی، کاهش وزن، درد ملایم و متناوب و در مراحل پیشرفته وجود خون در مدفوع و مدفوع سیاه رنگ(ملنا) و در مراحل پیشرفته تر استفراغ خونی بروز می کند. سرطانهاي سطحي دراكثر موارد علامتي ايجاد نمي كنند با رشد تومور بيمار از ناراحتي درقسمت فوقاني شكم شكايت دارد كه از يك احساس پري مبهم بعد از غذا خوردن تا درد شديد متغير است. بي‏اشتهايي كه غالباً با تهوع خفيف همراه مي باشد، شايع است وليكن شكايت اوليه بيمار نمي باشد در نهايت كاهش وزن ايجاد مي شود.

تهوع و استفراغ به ويژه هنگامي كه تومور در ناحيه انتهايي معده قراردارد از علائم اصلي هستند. در تومورهاي ناحيه ابتدايي معده. اختلال در بلع ( ديسفاژي) علامت اصلي بيماري است. در مراحل اوليه سرطان معده ، علائم فيزيكي وجود ندارد وكشف توده شكمي قابل لمس دراغلب موارد نشان دهنده رشد طولاني مدت وانتشار موضعي تومور مي باشد. شايعترين محل براي انتشار خوني تومور معده، كبد است . كم خوني فقر آهن درمردها وخون مخفي درمدفوع درهردوجنس بايد شك به ضايعات دستگاه گوارش را برانگيزاند.

تشخیص سرطان معده:


معمولأ سرطان معده با آندوسکوپی و نمونه برداری (بیوپسی) تشخیص داده می شود گرچه ممکن است با رادیوگرافی با ماده حاجب (باریوم) نیز مشخص شود .

درمان زمانی موثر واقع می شود که سرطان در مراحل اولیه آن تشخیص داده شود. کسانی که دچار سوء هاضمه می شوند علایمی مانند بی اشتهایی و کاهش وزن دارند نیاز به بررسی و ازمایشات بیشتری دارند. چون سرطان معده در افراد بالای ۴۰ سال شیوع بیشتری دارد کسانی که در این سن برای اولین بار دچار سوء هاضمه با یا بدون علایم وخیم می شوند باید بررسی های بیشتری بشوند.

درمان سرطان معده:


تنها راه درمان این بیماری برداشتن معده یا قسمت های سرطانی می باشد . وقتی بیماری در مراحل اولیه خود قرار دارد عمل جراحی بسیار مفید و اثر بخش می باشد . از این رو کاهش وزن و احساس پری در معده بعد از غذا خوردن باید جدی و مورد اهمیت قرار گیرد . گاهی اوقات ممکن است جراح قسمتی از معده را برندارد و غذا وارد آن شود در غیر این صورت بعد از جراحی باید غذا مستقیمأ از مری وارد روده کوچک شود . این بدان معنی است که شخص باید غذای کمی مصرف نماید زیرا معده ای ندارد که در آن غذا نگهداری و هضم شود.

اگر سرطان کوچک باشد و جراح بتواند تمام آن را بردارد شانس زنده ماندن بیمار بیشتر خواهد بود . اما اگر بیماری در زمان تشخیص پیشرفت کرده باشد عمل جراحی آن امکان پذیر نخواهد بود. در صورت عدم جراحی به علت پیشرفت سرطان سایر درمان ها به ندرت می توانند باعث بهبودی بیمار شوند . به هر حال سایر درمان ها مانند شیمی درمانی و لیزر درمانی نقش مهمی در کنترل علایم ناراحت کننده بیماری دارند و ممکن است باعث افزایش طول عمر بیمار شوند .

نکات مهم:

• سرطان معده در افراد زیر ۴۰ سال بندرت اتفاق می افتد

• ایجاد علایم جدید بعد از ۴۰ سالگی یا علایم خطرناک مانند بی اشتهایی و کاهش وزن باید توسط پزشک مورد بررسی و ازمایش قرار گیرند .

• سرطان معده فقط با انجام آزمایشاتی مانند اندوسکوپی یا نمونه برداری تشخیص داده می شود.

براي پيشگيري

- از كشيدن سيگار خودداري كنيد.

- رژيم‌هاي غذايي شامل غذاهاي دودي، گوشتي و نمك اندود را كمتر مصرف كنيد.

- به‌ علائم‌ سوءهاضمه‌ كه‌ بيش‌ از چند روز طول‌ بكشند، ‌توجه‌ كنيد.

- رژيم‌ غذايي‌ مغذي‌ و متعادل‌ را استفاده‌ كنيد.

- در صورت لزوم آزمايش‌هاي‌ سالانه‌ غربالگري‌ را كه‌ توسط‌ پزشك‌ توصيه‌ شده‌ انجام‌ دهيد.

- استفاده از ماهي و سبزيجات تازه محتوي ويتامينA و C را كه احتمال ابتلا به سرطان معده را كاهش مي‌دهند فراموش نكنيد.

-گوشت قرمز را به اندازه مصرف كنيد. استفاده از گوشت قرمز بيش از 13 بار در هفته احتمال سرطان معده را 2 برابر مي‌كند بخصوص اگر گوشت به صورت كبابي، پخته شود.

-مصرف نمك وغذاهاي سرخ كرده را بسيار محدود كنيد و براي پخت غذا از روش‌هايي نظير بخارپز كردن و پخت در ماكروويو استفاده كنيد.

- از مواد غذايي حاوي آنتي‌اكسيدان نظير كلم بروكلي، هويج و گوجه فرنگي استفاده كنيد.

- مصرف پياز و سير، خطر سرطان معده را كاهش مي‌دهد.

********



آلودگی‌های سرطان‌زا در میوه ها و سبزیجات/ رسوب سرب، نیترات و کادیوم در سلول های بدن


در شرایطی که آلودگی هوا بیش از پیش شده و متخصصان تغذیه هم بیشتر به مصرف انواع میوه و سبزی برای حفظ سلامت‌ و در امان ماندن از آثار منفی آلاینده‌ های موجود در هوا تاکید می‌کنند، به نظر می رسد بدلیل استفاده بیش از اندازه و غیر مجاز از سموم کشاورزی در میوه ها و سبزیجات در سایه نظارت کم مسؤولان در وزارت بهداشت و جهاد کشاورزی، بسیاری از مردم در معرض سرطان قرار دارند.

طبق نظر کارشناسان تغذیه، میزان مجاز باقی مانده سموم در محصولات کشاورزی ثابت است و بیشتر از آن ایجاد بیماری می کند. بر اساس گزارش موسسه تحقیقات گیاه پزشکی، این میزان در بعضی محصولات گلخانه ای و محصولاتی مانند خیار، برنج و خشکبار تا ۳۰ برابر استاندارد در کشور گزارش شده است!

امروزه باقی مانده سموم محصولات کشاورزی به حدی جدی شده که می توانند موجب سرطان، نازایی، نارسایی جنین، بیماریهای ریوی و غیره باشند که در ظاهر میوه های رنگارنگ است.

یکی از مسئولان وزارت بهداشت درباره آلودگی ها می گوید: «در تحقیقی که در میدان تره بار تهران صورت گرفته، مشخص شده که ۳۵ تا ۴۱.۵ درصد سبزی ها به فلزات سنگین نظیر سرب، کادیوم و نیترات آلوده هستند.»

به گفته او آلوده ترین سبزی، پیاز با ۵۴ درصد آلودگی و سپس خیار گلخانه‌ای با ۴۵ درصد آلودگی و بعد از آن هم گوجه فرنگی و سیب زمینی است.

این مقام مسئول همچنین گفته از نظر سموم نیز، ۵۲ درصد سبزی ها بیشتر از حد مجاز آلوده است؛ ضمن اینکه این رقم، متوسط آمار و آلودگی برخی سبزی ها خیلی بیشتر است.

علت بروز آلودگی ها چیست؟


سمپاشی گیاهان، استفاده از دارو و هورمون در مرغداریها، همه دلایل حضور این سم در میوه ها و بروز آن در گوشت حیوانات است. بیش از ۹۰ درصد "ماده مؤثره " سمومی که در بخش کشاورزی استفاده می شوند وارداتی است، به ویژه در سالهای اخیر که هندی و چینی نیز شده دیگر کارایی لازم را ندارد و کشاورز ناچارا چندین بار از آن ها استفاده می کند، از سوی دیگر کشاورزان دانش و تخصص لازم را ندارند که هر سمی را در زمان خاص خودش استفاده کنند.

همچنین هر سمی دوره کارنس (زمان لازم از سمپاشی تا برداشت) دارد که باید از سوی کشاورزان رعایت شود در غیر اینصورت در هر سمپاشی مقداری از این سموم در داخل میوه ها انباشته خواهد شد. یا داروها و هورمونهایی که در مرغداریها و دامداریها استفاده می شود در صورت عدم رعایت زمان لازم شاهد باقی ماندن آن خواهیم بود. این ها همه عواملی است که باعث انباشته شدن مقدار زیادی سم در داخل میوه ها و گوشت مرغ و شیر و گوشت قرمز می شود.

اما چیزی که مهم است در کشور آزمایشگاه کافی برای تشخیص میوه سالم از ناسالم نیز وجود ندارد، طبق آمار شاید این آزمایشگاه ها به تعداد انگشتان دست هم نمی رسد و مفهوم آن این است که تمام میوه هایی که در میادین تره بار به فروش می رسد دارای باقی مانده سمومی هستند که فعلا امکانات لازم برای تشخیص آنها وجود ندارد.

اما از همه مهمتر در این میان هیچ مسؤولی نیست که این مسؤولیت را به عهده بگیرد. ظاهرا وزارت بهداشت، وزارت جهاد کشاورزی و مؤسسه استاندارد، نهادهایی هستند که به نوعی باید پاسخگوی این مسأله باشند اما هنوز متولی خاصی در این زمینه وجود ندارد، هر کدام به نوعی از پذیرش این مسؤولیت شانه خالی می کنند. از هر کدام سوال می کنید دیگری را مقصر می داند یا موضوع وجود باقیمانده سم در محصولات زراعی و میوه را از اساس قبول ندارند و میوه ایرانی را سالمترین میوه دنیا می دانند.

معاون نظارت و برنامه ریزی سازمان غذا و دارو در مورد سبزیجات و گیاهان گلخانه ای معتقد است: از بدو شروع کِشت برخی‌ها معتقدند باید از سموم استفاده کنند و گرنه آفات نباتی راندمان کِشت آنها را پایین می‌آورد اما متاسفانه بنابر گزارشات واصله برخی‌ها روزی ۲ بار محصولات خود را سم پاشی می‌کنند البته سموم مجوز دارند ولی میزان استفاده از سموم باید رعایت شود.

عبداللهی اصل می گوید: گزارش‌های مختلفی از باقیمانده آلاینده‌های محیطی و سموم در سیفی جات، سبزیجات و میوه‌ها به سازمان غذا و دارو می‌رسد که متاسفانه در وضعیت باغبانی و کشت، استفاده بی رویه از کودهای شیمیایی و سموم موجب ازدیاد میزان آلاینده‌ها در این محیط‌ها است.

«عبداللهی اصل» در گفتگو با رسانه ها اظهار داشت: باقیمانده این سموم عوارض بسیار ناگواری بر سلامت انسان دارد و موجب سرطان می‌شود، علی رغم تشدید کنترل مسایل بهداشتی در سطح عرضه قطعا استفاده از روش‌های غیر شیمیایی برای مبارزه با آفات نباتی به خصوص سیفی جات و همچنین، عدم کشاورزی در مناطق آلوده می‌تواند تضمین کننده سلامت بیشتر محصولات کشاورزی شود.

برخی کارشناسان معتقدند فلزات سنگین مثل سرب، نیترات، جیوه و مس که از طریق فاضلاب‌های شهری، هم وارد چرخه حیات و پس از آن داخل گیاه می‌شود بر اثر مرور زمان در قسمت‌های مختلف بدن رسوب می‌کند.

سرب در دستگاه عصبی، مس در چشم و دستگاه بینایی و نیترات در کل سلول‌های بدن و به‌ویژه در دستگاه گوارش رسوب می‌کند و پس از آن با تجمع در سلول‌های بدن سبب مرگ سلولی و آماده شدن سلول‌ها برای سرطان و در نهایت از کار افتادن دستگاه‌ها و سیستم‌های مختلف بدن می‌شود.

به گفته کارشناسان مواد شیمیایی هم که از طریق کودها یا سموم دفع آفات نباتی وارد سبزی‌ها و میوه‌ها می‌شود، برای انسان و سلامت او بسیار زیان‌آور است. کودها و سموم دفع آفات نباتی وقتی به‌صورت غیراستاندارد و بیش از حد مجاز، وارد چرخه بیولوژیک انسان می‌شود، خطرناک است. سموم و کودهایی هم که وارد سبزی‌ها و میوه‌ها می‌شود، علاوه بر مرگ سلولی، سبب جهش سلولی می‌شود یعنی موجب می‌شود تا سلول‌ها به‌طور خودسر رشد کنند و چیزی هم نیست که بتواند رشد سلول‌ها را متوقف کند. علاوه براین، این کودها به خاک هم آسیب می‌رسانند.

پاسخگویی مسؤولان مرتبط با حوزه سلامت، بهداشت و تغذیه در این موضوع، مانند سایر حوزه ها نیازمند عزم رسانه ها و مردم است. در این صورت شاید فشار افکار عمومی به آنان که به وظایفشان درست عمل نمی کنند، تلنگری بزند و نگرانی جامعه را با اقدام عملی فرونشاند.

******

شستشو و نگهداری میوه ها و سبزیجات


میوه ها و سبزیجات یکی از مهم ترین مواد غذایی است که فرد باید در طول روز استفاده کند. اما باید توجه داشته باشید که این مواد غذایی به دلایل مختلفی دارای باکتری هایی از قبیل لیستریا، سالمونلا و ای کولی هستند. پس باید به درستی شسشتشو و نگهداری شوند.

به گزارش مجله زندگی ایده آل؛ وقتی میوه ها و سبزیجات آماده برداشت می شوند، توسط دست های مختلفی چیده شده و بعد به انبارها و بعد از آن به فروشگاه ها منتقل می شوند. احتمال اینکه باکتری هایی مثل لیستریا، سالمونلا و ای کولی روی میوه ها و سبزیجاتی که خریداری می کنید نشسته باشند بسیار زیاد است.

همه این باکتری ها به علاوه انگل های موجود در خاک باعث بیماری های مختلف و آزاردهنده به خصوص از نوع گوارشی می شوند و باید حتما قبل از مصرف از روی موادغذایی شسته شوند. استفاده از میوه ها و سبزیجات تازه در رژیم غذایی امری حیاتی است اما نه همراه با حشرات، موادشیمیایی و باکتری ها. پس دقت کنید قبل از مصرف حتما آنها را به خوبی شست وشو دهید.

روش صحیح شست وشوی میوه ها کدام است؟


شیوه صحیح شست وشوی سبزیجات از سه مرحله تشکیل می شود. در مرحله اول باید گل و لای سبزیجات را به خوبی با استفاده از جریان آب پاک کنید. در مرحله بعد انگل زدایی انجام می شود. برای این کار باید ظرفی متناسب با حجم سبزی ها پر از آب کنید و یک تا دو قطره محلول ظرفشویی در آن بریزید. سپس این محلول را با استفاده از یک قاشق کمی هم بزنید تا کف کند و بعد سبزیجات را در آن قرار داده و اجازه دهید برای پنج دقیقه در آن بمانند تا انگل ها از آنها جدا شوند. بعد از آن سبزی ها را از درون محلول درآورده و آبکشی کنید. اکنون وقت ضدعفونی کردن سبزیجات است. برای این کار هم می توان از مواد ضدعفونی کننده مانند پرکلرین استفاده کرد و هم می توان از نمک دریایی که یک ضدعفونی کننده طبیعی است، استفاده کرد. برای ضدعفونی کردن با استفاده از پرکلرین باید به هر ۵ لیتر آب یک گرم پرکلرین اضافه کرد.

با این حال بهتر است قبل از مصرف به دستور چاپ شده روی داروی ضدعفونی کننده و مدت زمان مورد نیاز برای قرار دادن سبزیجات و میوه ها در مایع مورد نظر توجه کنید. بعد از گذشت مدت زمان درج شده در دستورالعمل، سبزیجات را از محلول درآورید و در یک آبکش قرار دهید و کاملا آنها را آبکشی کنید. سپس آب آن را کامل بگیرید و روی یک سطح صاف و تمیز پهن کنید تا آب باقیمانده آن هم خشک شود؛ چرا که رطوبت می تواند منبع آلودگی و رشد باکتری ها باشد. اگر هم پرکلرین در دسترس نبود، می توانید از نمک استفاده کنید به این ترتیب که یک قاشق چایخوری نمک را در پنج لیتر آب بریزید و در همان مرحله آخر سبزی را برای پنج تا ۱۰ دقیقه در این محلول قرار دهید تا ضدعفونی شوند. سپس آن را از محلول درآورده و آبکشی کنید.

آیا باید میوه های خشک شده را هم بشوییم؟


اولین نکته درمورد میوه های خشک شده محل و شرایط خریداری آنهاست. اگر می خواهید میوه های خشک شده را بدون شست وشو مصرف کنید باید آنها را از مراکزی تهیه کنید که پروانه ساخت دارند و نکات بهداشتی را کاملا رعایت می کنند و دارای بسته بندی های مجاز هستند. احتمال آلودگی میوه های خشکی که به صورت سرباز در مغازه ها فروخته می شوند بسیار بالا است. با اینکه این میوه ها خشک شده هستند و برخی از آنها نمک هم دارند اما به هر حال درصد کمی رطوبت دارند و درصورتی که درشرایط نامناسب تهیه و فروخته شوند این رطوبت می تواند باعث رشد باکتری ها شود.

میوه ها را هم ضدعفونی کنیم؟


رعایت این سه مرحله بیشتر در مورد سبزیجات و میوه هایی تاکید می شود که در خاک رشد می کنند، بنابراین لازم نیست حتما میوه های درختی را از این طریق شست وشو داد به خصوص میوه هایی که پوست شان را می گیریم. درمورد این دسته از میوه ها تنها لازم است گل و لای را بشوییم و بعد آبکشی کنیم و بگذاریم آب باقیمانده روی آنها کاملا خشک شود. همچنین هنگام شست وشوی میوه هایی که پوست سخت دارند و سبزیجات ریشه ای مانند سیب زمینی و هویج حتما باید از برس استفاده کنید. علاوه براین باید بعد از شست وشو، قسمت های آسیب دیده میوه و سبزی را با استفاده از چاقو جدا کرد زیرا این قسمت ها بهترین محل برای رشد باکتری ها هستند.

همچنین در مورد میوه ای مانند موز لازم است که فقط با استفاده از یک دستمال آن را کاملا تمیز کرده و بعد در فویل پیچیده و در یخچال نگهداری کنید. درواقع شرایط نگهداری از موز باید به گونه ای باشد که نور نبیند. میوه های درختی معمولا انگل ندارند بلکه بیشتر بحث آفت کش ها درمورد آنها مطرح است و این در حالی است که مواد آفت کش با هیچ کدام از این روش ها از روی میوه پاک نمی شود. درواقع ترکیبات شیمیایی آفت کش وارد بافت گیاه و میوه می شود. از لحاظ اصول تغذیه بهترین نوع سبزیجات و میوه ها نوع ارگانیک آنها است. در تولید این نوع فرآورده ها از هیچ گونه ماده شیمیایی و آفت کش استفاده نمی شود و به همین دلیل است که از لحاظ سلامت فواید بیشتری دارند.

توت فرنگی های مسموم!


توت فرنگی میوه ای زمینی است اما اگر بخواهیم سه مرحله شست وشوی سبزیجات را برای آن به کار ببریم و توت فرنگی را در آب نگه داریم بافت نرم میوه از بین می رود. بنابراین درمورد میوه هایی همچون توت و توت فرنگی تنها لازم است که آنها را در یک ظرف آبکش قرار دهیم و سر شیر آب را به حالت آبکش تغییر دهیم و ظرف را زیر آن قرار دهیم تا توت ها کاملا شسته شوند و گل و لای از آنها گرفته شود. بعد از آن توت ها را پهن کنید تا آب مازاد آن خشک شود. در این مورد لزومی ندارد که از ماده ضدعفونی کننده استفاده کنید زیرا توت فرنگی روی خاک رشد نمی کند و مانند میوه های دیگر تنها بحث آفت کش ها درمورد آن مطرح است.

انگل را در یخچال نگهداری نکنید!


سبزیجات را بهتر است همیشه به اندازه مصرف روزانه تهیه کرد و از خرید مقدار زیاد سبزی و نگه داشتن آن در یخچال خودداری کرد. اما میوه ها را می توان در مقادیر بیشتری خریداری کرد. تولیدکنندگان معمولا برای طولانی کردن مدت نگهداری میوه به آن نوعی واکس مخصوص می زنند که این واکس با شست وشو از بین می رود، در نتیجه طول نگهداری آن پس از شست وشو کوتاه می شود، بنابراین اگر معمولا مقادیر زیادی میوه خریداری می کنید لازم نیست که حتما همان لحظه تمام آنها را بشویید. اما اگر واکسی روی میوه زده نشده باشد باید حتما شسته و بعد در یخچال نگهداری شود، در غیر این صورت رشد باکتری ها افزایش می یابد.

در واقع نباید هیچ ماده آلوده ای را وارد یخچال کرد. برخی باکتری ها در دمای یخچال هم می توانند رشد کنند و به مواد غذایی دیگر منتقل شوند. برای مثال باکتری لیستریا به راحتی می تواند در پنیر رشد کند. همچنین میوه ها و سبزیجات بسته بندی شده که روی آنها عبارت «شسته شده» چاپ شده است اگر توسط مراکز تحت نظارت وزارت بهداشت تهیه شده باشند و پروانه ساخت و نشان استاندارد داشته باشند قابل اعتماد هستند. گاهی اوقات هم برخی کارگاه های خصوصی محصولات خود را به صورت شسته شده دراختیار خریدار قرار می دهند اما با این حال توصیه می شود قبل از مصرف حتما آنها را بشویید.

مشکلات قرار دادن میوه ها در کنار هم


گیاهان بافت زنده هستند و تنفس می کنند. قطعا در زمان نگهداری تنفس گیاه باعث ایجاد حالت تعریق روی بافت آن می شود و همین رطوبت شرایط را برای رشد باکتری ها فراهم می آورد. پس باید آنها را در ظروف و مکان های مناسب نگهداری کرد. در صنعت ظروف مواد غذایی ظرف های خاصی تهیه شده است که می توان مواد غذایی را در آنها به صورت وکیوم شده برای مدت طولانی تری نگه داشت. حتی برخی از آنها می توانند تا ۲ هفته میوه و سبزی را سالم نگه دارند. اما اگر این ظروف را در اختیار نداشته باشید ناچارید از ظرف های معمولی استفاده کنید.

در این صورت لازم است هر چند روز یک بار سلامت میوه و سبزی را بررسی کرده و قسمت هایی را که خراب شده اند از بقیه جدا کنید، چرا که مقاومت بافت برخی از سبزیجات و میوه ها کمتر است و زودتر خراب می شوند. همچنین نباید میوه های مختلف را با یکدیگر در یک ظرف قرار داد. اگر امکان استفاده از ظرف های وکیوم را ندارید، سعی کنید در حد مصرف روزانه تان سبزی و میوه بخرید و حداکثر آنها را ۲ تا ۳ روز نگه دارید.

بسیاری از افراد برای نگهداری میوه ها و سبزیجات از پارچه استفاده می کنند، اما باید بدانید که پارچه ها به دلیل اینکه ضدعفونی شده نیستند خود می توانند باعث آلوده شدن میوه و سبزی شوند. به هر حال تعریق گیاه شرایط را برای رشد میکروب های احتمالی موجود در پارچه فراهم می آورد.

قارچ را متفاوت بشویید


ضدعفونی کردن بیشتر برای سبزیجات برگی مانند کاهو و سبزی خوردن انجام می شود، چراکه به دلیل سروکار داشتن با خاک ممکن است آلوده به تخم انگل باشند. برخی از این انگل ها میان انسان و دام مشترک هستند. برای مثال انگلی که عامل بیماری کیست هیداتیک است، می تواند از مدفوع سگ و گربه روی برگ ها منتقل شود، بنابراین سبزیجات برگی باید حتما ضدعفونی شوند. اما سبزیجات ریشه ای مانند سیب زمینی، هویج، پیاز، کدو و بادمجان از آنجایی که پوستشان هنگام مصرف گرفته می شود، نیازی به ضدعفونی شدن ندارند و تنها لازم است گل و لای آنها با آب گرفته شود و بعد از پوست گیری دوباره با آب شسته شوند و لازم نیست برای شستن آنها از مایع ظرفشویی استفاده کرد.

همچنین در مورد میوه هایی مثل خیار، هندوانه، خربزه و طالبی هم نیازی به ضدعفونی کردن نیست و شست وشوی عادی کفایت می کند. اما اگر می خواهید خیار را با پوست مصرف کنید، بهتر است مراحل شست وشو و ضدعفونی سبزیجات برگی برای آن انجام شود. قارچ نیز مانند سبزی خوردن باید قبل از مصرف ضدعفونی شود؛ چراکه پوستی روی آن وجود ندارد که گرفته شود، به خصوص قارچ هایی که در خارج از گلخانه تولید می شوند.

*****

تجمع نیترات در کدام سبزی ها بیشتر است؟

روزنامه سلامت: این روزها که آلودگی هوا بیش از پیش شده، متخصصان تغذیه هم بیشتر به مصرف انواع میوه و سبزی برای حفظ سلامت مان و در امان ماندن از اثر منفی آلاینده های موجود در هوا تاکید می کنند.

این در حالی است که بیشتر ما از گوشه و کنار شهر، زمزمه هایی مبنی بر آلوده بودن خود میوه ها وسبزی ها به انواع آفت کش ها و سموم کشاورزی را می شنویم و نمی دانیم که بالاخره تکلیفمان چیست؟ بالاخره بهتر است که برای حفظ سلامت مان میوه و سبزی بخوریم یا نخوریم؟ دکتر عباس یداللهی، متخصص بیوتکنولوژی و اصلاح درختان و عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس، در «صنایع غذایی» این هفته به ما می گوید که هرکدام از میوه ها و سبزی های پرمصرف را باید چگونه مصرف کنیم تا بیشترین بهره را از خوردن آنها ببریم.

آلوده بودن برخی میوه ها و سبزی ها به آفت کش ها و سموم کشاورزی، صحت دارد؟


بله، از آنجا که در کشور ما نظارت چندانی بر باقی ماندن آفت کش ها در محصولات باغی و کشاورزی وجود ندارد، درصدی از این محصولات دارای آلودگی هستند.

آیا درست است که این آلودگی ها بیشتر در سبزی ها و صیفی ها وجود دارد؟


قبل از پاسخ به این پرسش باید گفت که سبزی ها و صیفی ها به ۳ گروه مختلف تقسیم بندی می شوند. انواع ریشه ای آنها شامل محصولاتی مانند شلغم، هویج یا تربچه است. گوجه فرنگی و خیار هم جزو سبزی های میوه ای طبقه بندی می شوند و آخرین گروه سبزی ها هم همان سبزی های برگی هستند که رویش هوایی دارند. پس می توان سبزی ها و صیفی ها را در یک رده طبقه بندی کرد.

حالا آلودگی کدام گروه از این سبزی ها بیشتر است؟


تجمع نیترات، کود ها و مواد شیمیایی در سبزی های برگی مانند کاهو و بعد از آن، در سبزی های غده ای یا همان ریشه ای بیشتر است. رتبه آخر هم به سبزی های میوه ای اختصاص دارد.

یعنی نباید سبز ی های برگی بخوریم؟


چرا، ولی باید اصول ایمنی و بهداشتی را در خوردن آنها رعایت کنیم. مثلا سبزی های برگی کهنه را نخورید، پوست خیار را حتما پیش از خوردن آن بگیرید (هرچند پوست خیار دارای پتاسیم بسیار بالایی است اما با توجه به شرایط این روزهای کشاورزی ما و جذب آلاینده ها به وسیله پوست خیار، جدا کردن پوست آن توصیه می شود) یا دور خوردن برگ های بیرونی و مغز سفت و سفید وسط کاهو را خط بکشید.

چرا نباید سبزی های کهنه بخوریم؟ مگر امکان دفع سموم و مواد شیمیایی با ماندن سبزی ها بیشتر نمی شود؟


نه، برخی افراد گمان می کنند ماندن سبزی ها باعث از بین رفتن سموم و آفت کش های آنها می شود در صورتی که در سبزی های تازه حجم کمتری از این مواد مضر وجود دارد. دلیلش هم این است که خوشبختانه، آنتی اکسیدان هایی مانند

ویتامین C در میوه ها و سبزی ها وجود دارند که می توانند باعث کاهش چشمگیر اثر آلاینده ها در بدن شوند. هرچقدر میوه ها و سبزی ها بیشتر بمانند، میزان ویتامین C آنها هم کمتر می شود و سموم همچنان داخلشان باقی می ماند.

توصیه کلی شما در مورد میوه های پرمصرف چیست؟


بهتر است پوست میوه های انباری مانند سیب و گلابی که قابل پوست کندن هستند، پیش از خوردن بگیرید چون خیلی از سموم انباری، جذب پوست میوه ها می شوند. معمولا پوست سیب ها آغشته به واکس هم است که می تواند نفاخ شدن آنها را درپی داشته باشد. مصرف مرکباتی مانند پرتقال و نارنگی به دلیل پوست ضخیمی که دارند و به خاطر جدا کردن پوستشان قبل از خوردن، مشکل خاصی ندارد. ضمن اینکه باید در این روزها، دور مصرف برخی میوه های انباری غیرقابل پوست گیری مانند انگور را خط بکشید.

چرا؟

چون انگورهایی که این روزها و خارج از فصلشان روانه بازار می شوند، برای پیشگیری از قارچ زدن و خراب شدن، درشرایط بدی نگهداری و آغشته به گوگرد می شوند که این کار از نظر بهداشتی، اصلا درست نیست و مصرف چنین انگورهایی می تواند سلامت شما را به خطر بیندازد.

بحث آلودگی ای که در مورد پسته های تازه مطرح است، چیست؟


پسته تازه، جزوخوراکی های مفید است اما اگر ۲ یا ۳ روز در خانه بماند، سم آفلاتوکسین در آن ترشح می شود و به این ترتیب، پسته تازه و پرخاصیت، به پسته ای آلوده و خطرناک تبدیل می شود.

راه جلوگیری از ترشح این سم چیست؟


اینکه پسته تازه را به محض خریدن و آوردن به خانه، فریز کنید. هربار هم فقط به اندازه نیاز یک روز، آن را از فریزر خارج و مصرف کنید.

مهم ترین نکته هایی که باید در مورد خرید پیاز تازه و سالم به آن توجه داشت، چیست؟


ساده ترین راه تشخیص پیاز سالم از پیاز آلوده، توجه به گردن آن است. هرچند که خوشبختانه میزان آلودگی های سمی پیازها کم است اما به هر حال، پیاز بدون جوانه که دارای گردن نازک و بسته است، بهتر از پیازهای جوانه زده یا با گردن های ضخیم و باز است. به طور کلی، به پیازهایی با گردن کلفت و جوانه زده، کود بیشتری داده شده است.

در مورد سیب زمینی چطور؟


سیب زمینی های سالم، نرم نیستند. سیب زمینی های نرم، بدمزه اند و معلوم است که مدت زمان زیادی در انبار مانده اند. هنگام خرید این محصول، دقت کنید انواعی که جوانه آنها بیدار نشده است، سالم تر و تازه تر هستند. برای تشخیص سلامت سیب زمینی، کافی است آن را برش بزنید. اگر تا ۵ دقیقه سیاه نشد، یعنی سلامت و تازه است. سیب زمینی هایی که با فاصله کوتاهی از قاچ زدن، سریع سیاه می شوند، درصد بالایی نیترات دارد و بهتر است که قید خریدن یا خوردن آنها را بزنید.

توصیه آخر؟

اگر میوه ها و سبزی ها دارای آلودگی های شیمیایی باشند، با چند ساعت شستشو هم آلودگی آنها از بین نخواهد رفت. متاسفانه کم نیستند خانم هایی که برای رفع آلودگی میوه ها و سبزی ها، آنقدر آنها را می شویند که کمی پس از شستشو، طراوت و تازگی محصولات کاملا از بین می رود. به جای شستشوی چند باره میوه ها و سبزی ها، بهتر است نکته هایی که در مورد خرید و مصرف آنها گفته شده رعایت کنید. ضمن اینکه شستن میوه ها و سبزی ها با مواد ضدعفونی کننده موجود در داروخانه ها و یک یا دو بار آبکشی کافی است. شستن بیش از حد سبزی ها، فقط باعث از بین رفتن بافت سطحی آنها و خراب شدن سریع ترشان می شود.

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و هفتم آبان 1393ساعت 21:25  توسط انجمن اورژانس فسا  | 

حصبه یا تیفوئید

حصبه یا تیفوئیدحصبه یا مطبقه یک بیماری عفونی است که متآسفانه در کشور ما خیلی زیاد دیده می شود بطوریکه ما در برابر هر تب طولانی ابتدا بفکر آن می افتیم .
▪ علت : میکروب حصبه در آبهای گل آلود تا یکماه و در یخ تا ۳ ماه زنده میماند ، در اثر گرمای ۶۰ تا ۱۰۰ درجه بزودی بیجان می شود و بخصوص نور آفتاب بسرعت سبب انهدام میکروبهای حصبه می شود . در برابر خشکی هم مقاومت دارد ( تا دو ماه )
● علل آماده کننده و همه گیر شناسی :
حصبه ممکن است بشکل تک گیر یا همه گیر درآید در فصل پائیز و تابستان بیشتر بصورت همه گیر در میآید ، این همه گیری بخصوص در اجتماعات مانند سربازخانه ها و مدارس دیده می شود .
این بیماری متأسفانه در کشور ما در تمام فصول فراوان است ولی ما آمار صحیحی در تمام کشور از شیوع این ناخوشی نداریم . از آمار بخش عفونی چنین برمی آید که تعداد بستری شدگان در تابستان و پائیز بیشتر است .
در زمان جنگ که تمام شرایط بالا جمع است کثرت این مرض قابل ملاحظه است . افراد غریب و تازه وارد که بمناطق آلوده وارد میشوند بیشتر از افراد بومی مبتلا میگردند ، کم شدن ترشح معده هم در آلودگی مؤثر است زیرا شیره معده ضدمیکروب قوی است و میتواند در موقع ورود میکروب را بیجان سازد .
● راه های سرایت بیماری :
میکرب بیماری تیفوئید از راه دهان وارد دستگاه گوارش شده و از آنجا به سایر نقاط بدن میرسد و نشانه های بیماری را پدیدار میسازد ، میکروب باسیل از راه مدفوع به خارج راه می یابد مدفوع و صفرا در دوران استقرار بیماری آلوده میباشند . گاهی در ادرار و استفراغ بیماران نیز باسیل وجود دارد . بیشتر حصبه ای ها در دوران نقاهت هم خاستگاه پخش میکروب بشمار می روند .
▪ سرایت مستقیم :
پرستاران و مراقبان بیماران از راه دستهای خود آلوده میگردند . آنهائی که لگن بیمار را برمیدارند و یا لباس و ملحفه های ویرا عوض میکنند و در معرض آلودگی مستقیم قرار دارند . بنابراین اگر کمال نظافت بعد از تماس با مریض رعایت شود آلودگی ناچیز خواهد شد . برخی از پزشکان حصبه را بیماری دستهای کثیف نامیده اند .
▪ سرایت غیرمستقیم :
آب - بهترین منبع آلودگی را تشکیل می دهد و این مطلب درآلودگی های لوله های آب یک محله یا یک قنات و آلوده کردن تعداد زیادی از افراد با ثبات میرسد ، گذشته از آب ، مواد غذائی ،‌ شیر و سبزیجات و نرم تنان دریایی(صدفهاو میگوو...) نیز ممکن است توسط آب آلوده گردند .
سابقاً یخ غیربهداشتی یک عامل انتقال بیماری در ایران بشمار میرفت . آلودگی شیر ، پنیر تازه توسط آب آلوده یا دستهای آلوده دیده شده است . سبزیجات ، سبزیجاتی را که با کود انسانی میکارند احتمال آلودگی آن زیاد است .
نرم تنان دریائی و صدفها و میگو غیره یکی از منابع آلودگی در کشورهای اروپائی محسوب می گردد . صدفهائی که در مسیر فاضل آب و رودخانه های کثیف قرار می گیرند آلوده می شوند .
مگس هم عامل مهمی در پخش بیماری است .
در آزمایشگاهها افرادی که با کشت و مطالعات این میکروبها سروکار دارند ممکن است تصادفاً آلوده گردند ، پزشکان بخش های عفونی هم بدلایل بالا بیشتر در معرض آلودگی میباشند .
پودر گوشت ، تخم مرغ و سایر مواد غذائی هم ممکن است عامل سرایت بیماری باشند .
نشانه های حصبه : بیماری به آرامی شروع می شود : تب مختصر ، خستگی ، سرگیجه ، کوفتگی ، خواب مختل ، دهان تلخ و یبوست . بتدریج این علائم شدت مییابد ، بعلاوه سردرد شدید ، درد پیشانی بوجود می آید ، درد کمر و گردن و بیحالی عارض میشود ، شکم نفخ پیدا کرده کمی دردناک می شود مخصوصاً در پهلوی راست و پائین شکم درد محسوس میباشد یا بجای یبوست اسهال فرا می رسد .
طحال بزرگ می شود گاهی خون دماغ وجود دارد . بسیاری از بیماران در چند روز اول بیماری سرفه کرده و نشانه های یک برونشیت حاد را دارند . صبحها تب کم بوده و شبها بالا می رود تا اینکه در ظرف ۴ تا ۵ روز تب به ۴۱ درجه میرسد ، نبض نسبت به تب کندتر میباشد .
۵ تا ۸ روز علائم شدت می یابد یعنی استقرار بیماری فرا میرسد بیمار در رختخواب خود بیحرکت می افتد و نسبت به اطرافیان بی اعتنا می باشد و یا اینکه در بیحالی و کوفتگی عمیقی غوطه ور میباشد گاهی هذیان و بی خوابی وجود دارد ، بیمار اشیاء مبهمی را در هوا جستجو می کند ، عطش زیاد دارد لبها و زبان خشک است ، اشتها کم است نفخ شکم زیاد و در لمس پهلوی راست و پائین شکم درد وجود دارد . در حصبه سخت ، اسهال آبکی وجود دارد . تب دائماً در ۴۰ درجه سانتیگراد باقی مانده ، صبح و شب کمی با هم اختلاف دارد یعنی صبحها کمتر و شبها زیادتر است .
● عوارض حصبه :
بسیار متعدد است - خونریزی روده ، سوراخ شدن روده ها ، ورم آپاندیس ، ورم کیسه صفرا ،‌یرقان ، ورم غده بناگوشی عوارض دیگر از قبیل نارسائی قلبی ، عارضه استخوانی ، تنفسی ، ادراری ، پوستی ، ورم بیضه ، مننژیت ،‌ آماس کلیه ها ( پیلونفریت ) و پستانها و تورم مفصلی ملاحظه می شود .
● تشخیص آزمایشگاهی :
آزمایشهائی که از نظر تشخیص تیفوئید مورد استفاده قرار میگیرد بترتیب اهمیت عبارتند از : کشت خون ،‌ کشت ادرار و خلط ، کشت مغز استخوان و آزمایشهای سرمی ( ویدال فلیکس ) ؛ کشت مدفوع ( در کشور ما که مرض بومی است کشت مثبت مدفوع را باید با امتحانات دیگر تکمیل کرد ) .
● درمان :
رژیم غذائی و الکترولیت : امروزه دیگر انتخاب رژیم غذائی خاصی برای بیمار تیفوئیدی مفهومی ندارد بهتر است که به بیماران مقادیر کافی مایع رسانده شود و برای این منظور تشویق بیماران به نوشیدن مایعات زیاد لازم است . توجه به تعادل آب و الکترولیت هنوز مهمترین و فوری ترین اقدام است .
درمان با آنتی بیوتیکها با توصیه پزشک
● پیشگیری :

تیفوئید حاد بصورت همه گیر و تک گیر بروز میکند و بیشتر اوقات مسئول آنها ناقلان سالم یا بیماران می باشند . این بیماری مخصوص انسان است و دو نوع پیشگیری را ایجاب می کند :
۱) پیش گیری دسته جمعی
۲) پیش گیری انفرادی
در پیش گیری دسته جمعی میباید بیماران و حاملان سالم را مشخص کرده و آنها را معالجه نمود و خلاصه خاستگاه سرایت را از بین برد .
در پیش گیری انفرادی باید افرادیکه در معرض آلودگی به بیماری هستند ایمنی بخشید و آنهم بوسیله مایه کوبی امکان پذیر است . ولی باید دانست که هر دو این وسائل برای جلوگیری از تیفوئید ضرورت دارند و یکی بدون دیگری امکان پذیر نیست .
▪ پیشگیری دسته جمعی :
در پیش گیری دسته جمعی پزشک معالج و اداره بهداشت وظیفه عمده ای دارند : پزشک معالج باید هر چه زودتر بیماری را تشخیص داده و نوع آن را بمراکز بهداری گزارش دهد ، بعلاوه در جریان ناخوشی به اطرافیان مریض طرز سرایت وگندزدائی ادرار و مدفوع را بیاموزد . همچنین ملحفه و لباس زیر و یا وسائل دیگر آلوده بیمار را بهتر است با آب ژاول و جوشاندن و بخار آب و غیره گندزدائی کنیم ، بعد از بهبود بیماری میباید گندزدائی نهائی انجام شود . در صورت امکان بهتر است پزشک معالج خاستگاه سرایت را جستجو کند . بعلاوه مراقبت و بازرسی دقیق مواد خوراکی ، ‌صدفها ،‌ شیر ، آب ، مشروبات غیرالکلی و غیره ، این مواد را چه از نظر تهیه و توزیع و فروش باید تحت کنترل دقیق قرار داد ،‌ تهیه آب قابل شرب و فاضلآب هم در پیشگیری بسیار مهم است . غدغن کردن کاربرد کود انسانی در سبزیکاری ، از بین بردن مگس در نقاط آلوده و آموختن بهداشت عمومی بمردم ارکان پیشگیری دسته جمعی را تشکیل می دهد .

حصبه یا مطبقه یک بیماری عفونی است که متآسفانه در کشور ما خیلی زیاد دیده می شود بطوریکه ما در برابر هر تب طولانی ابتدا بفکر آن می افتیم .
▪ علت : میکروب حصبه در آبهای گل آلود تا یکماه و در یخ تا ۳ ماه زنده میماند ، در اثر گرمای ۶۰ تا ۱۰۰ درجه بزودی بیجان می شود و بخصوص نور آفتاب بسرعت سبب انهدام میکروبهای حصبه می شود . در برابر خشکی هم مقاومت دارد ( تا دو ماه )
● علل آماده کننده و همه گیر شناسی :
حصبه ممکن است بشکل تک گیر یا همه گیر درآید در فصل پائیز و تابستان بیشتر بصورت همه گیر در میآید ، این همه گیری بخصوص در اجتماعات مانند سربازخانه ها و مدارس دیده می شود .
این بیماری متأسفانه در کشور ما در تمام فصول فراوان است ولی ما آمار صحیحی در تمام کشور از شیوع این ناخوشی نداریم . از آمار بخش عفونی چنین برمی آید که تعداد بستری شدگان در تابستان و پائیز بیشتر است .
در زمان جنگ که تمام شرایط بالا جمع است کثرت این مرض قابل ملاحظه است . افراد غریب و تازه وارد که بمناطق آلوده وارد میشوند بیشتر از افراد بومی مبتلا میگردند ، کم شدن ترشح معده هم در آلودگی مؤثر است زیرا شیره معده ضدمیکروب قوی است و میتواند در موقع ورود میکروب را بیجان سازد .
● راه های سرایت بیماری :
میکرب بیماری تیفوئید از راه دهان وارد دستگاه گوارش شده و از آنجا به سایر نقاط بدن میرسد و نشانه های بیماری را پدیدار میسازد ، میکروب باسیل از راه مدفوع به خارج راه می یابد مدفوع و صفرا در دوران استقرار بیماری آلوده میباشند . گاهی در ادرار و استفراغ بیماران نیز باسیل وجود دارد . بیشتر حصبه ای ها در دوران نقاهت هم خاستگاه پخش میکروب بشمار می روند .
▪ سرایت مستقیم :
پرستاران و مراقبان بیماران از راه دستهای خود آلوده میگردند . آنهائی که لگن بیمار را برمیدارند و یا لباس و ملحفه های ویرا عوض میکنند و در معرض آلودگی مستقیم قرار دارند . بنابراین اگر کمال نظافت بعد از تماس با مریض رعایت شود آلودگی ناچیز خواهد شد . برخی از پزشکان حصبه را بیماری دستهای کثیف نامیده اند .
▪ سرایت غیرمستقیم :
آب - بهترین منبع آلودگی را تشکیل می دهد و این مطلب درآلودگی های لوله های آب یک محله یا یک قنات و آلوده کردن تعداد زیادی از افراد با ثبات میرسد ، گذشته از آب ، مواد غذائی ،‌ شیر و سبزیجات و نرم تنان دریایی(صدفهاو میگوو...) نیز ممکن است توسط آب آلوده گردند .
سابقاً یخ غیربهداشتی یک عامل انتقال بیماری در ایران بشمار میرفت . آلودگی شیر ، پنیر تازه توسط آب آلوده یا دستهای آلوده دیده شده است . سبزیجات ، سبزیجاتی را که با کود انسانی میکارند احتمال آلودگی آن زیاد است .
نرم تنان دریائی و صدفها و میگو غیره یکی از منابع آلودگی در کشورهای اروپائی محسوب می گردد . صدفهائی که در مسیر فاضل آب و رودخانه های کثیف قرار می گیرند آلوده می شوند .
مگس هم عامل مهمی در پخش بیماری است .
در آزمایشگاهها افرادی که با کشت و مطالعات این میکروبها سروکار دارند ممکن است تصادفاً آلوده گردند ، پزشکان بخش های عفونی هم بدلایل بالا بیشتر در معرض آلودگی میباشند .

پودر گوشت ، تخم مرغ و سایر مواد غذائی هم ممکن است عامل سرایت بیماری باشند .
نشانه های حصبه : بیماری به آرامی شروع می شود : تب مختصر ، خستگی ، سرگیجه ، کوفتگی ، خواب مختل ، دهان تلخ و یبوست . بتدریج این علائم شدت مییابد ، بعلاوه سردرد شدید ، درد پیشانی بوجود می آید ، درد کمر و گردن و بیحالی عارض میشود ، شکم نفخ پیدا کرده کمی دردناک می شود مخصوصاً در پهلوی راست و پائین شکم درد محسوس میباشد یا بجای یبوست اسهال فرا می رسد .
طحال بزرگ می شود گاهی خون دماغ وجود دارد . بسیاری از بیماران در چند روز اول بیماری سرفه کرده و نشانه های یک برونشیت حاد را دارند . صبحها تب کم بوده و شبها بالا می رود تا اینکه در ظرف ۴ تا ۵ روز تب به ۴۱ درجه میرسد ، نبض نسبت به تب کندتر میباشد .
۵ تا ۸ روز علائم شدت می یابد یعنی استقرار بیماری فرا میرسد بیمار در رختخواب خود بیحرکت می افتد و نسبت به اطرافیان بی اعتنا می باشد و یا اینکه در بیحالی و کوفتگی عمیقی غوطه ور میباشد گاهی هذیان و بی خوابی وجود دارد ، بیمار اشیاء مبهمی را در هوا جستجو می کند ، عطش زیاد دارد لبها و زبان خشک است ، اشتها کم است نفخ شکم زیاد و در لمس پهلوی راست و پائین شکم درد وجود دارد . در حصبه سخت ، اسهال آبکی وجود دارد . تب دائماً در ۴۰ درجه سانتیگراد باقی مانده ، صبح و شب کمی با هم اختلاف دارد یعنی صبحها کمتر و شبها زیادتر است .
● عوارض حصبه :
بسیار متعدد است - خونریزی روده ، سوراخ شدن روده ها ، ورم آپاندیس ، ورم کیسه صفرا ،‌یرقان ، ورم غده بناگوشی عوارض دیگر از قبیل نارسائی قلبی ، عارضه استخوانی ، تنفسی ، ادراری ، پوستی ، ورم بیضه ، مننژیت ،‌ آماس کلیه ها ( پیلونفریت ) و پستانها و تورم مفصلی ملاحظه می شود .
● تشخیص آزمایشگاهی :
آزمایشهائی که از نظر تشخیص تیفوئید مورد استفاده قرار میگیرد بترتیب اهمیت عبارتند از : کشت خون ،‌ کشت ادرار و خلط ، کشت مغز استخوان و آزمایشهای سرمی ( ویدال فلیکس ) ؛ کشت مدفوع ( در کشور ما که مرض بومی است کشت مثبت مدفوع را باید با امتحانات دیگر تکمیل کرد ) .
● درمان :
رژیم غذائی و الکترولیت : امروزه دیگر انتخاب رژیم غذائی خاصی برای بیمار تیفوئیدی مفهومی ندارد بهتر است که به بیماران مقادیر کافی مایع رسانده شود و برای این منظور تشویق بیماران به نوشیدن مایعات زیاد لازم است . توجه به تعادل آب و الکترولیت هنوز مهمترین و فوری ترین اقدام است .
درمان با آنتی بیوتیکها با توصیه پزشک
● پیشگیری :

تیفوئید حاد بصورت همه گیر و تک گیر بروز میکند و بیشتر اوقات مسئول آنها ناقلان سالم یا بیماران می باشند . این بیماری مخصوص انسان است و دو نوع پیشگیری را ایجاب می کند :
۱) پیش گیری دسته جمعی
۲) پیش گیری انفرادی
در پیش گیری دسته جمعی میباید بیماران و حاملان سالم را مشخص کرده و آنها را معالجه نمود و خلاصه خاستگاه سرایت را از بین برد .
در پیش گیری انفرادی باید افرادیکه در معرض آلودگی به بیماری هستند ایمنی بخشید و آنهم بوسیله مایه کوبی امکان پذیر است . ولی باید دانست که هر دو این وسائل برای جلوگیری از تیفوئید ضرورت دارند و یکی بدون دیگری امکان پذیر نیست .
▪ پیشگیری دسته جمعی :
در پیش گیری دسته جمعی پزشک معالج و اداره بهداشت وظیفه عمده ای دارند : پزشک معالج باید هر چه زودتر بیماری را تشخیص داده و نوع آن را بمراکز بهداری گزارش دهد ، بعلاوه در جریان ناخوشی به اطرافیان مریض طرز سرایت وگندزدائی ادرار و مدفوع را بیاموزد . همچنین ملحفه و لباس زیر و یا وسائل دیگر آلوده بیمار را بهتر است با آب ژاول و جوشاندن و بخار آب و غیره گندزدائی کنیم ، بعد از بهبود بیماری میباید گندزدائی نهائی انجام شود . در صورت امکان بهتر است پزشک معالج خاستگاه سرایت را جستجو کند . بعلاوه مراقبت و بازرسی دقیق مواد خوراکی ، ‌صدفها ،‌ شیر ، آب ، مشروبات غیرالکلی و غیره ، این مواد را چه از نظر تهیه و توزیع و فروش باید تحت کنترل دقیق قرار داد ،‌ تهیه آب قابل شرب و فاضلآب هم در پیشگیری بسیار مهم است . غدغن کردن کاربرد کود انسانی در سبزیکاری ، از بین بردن مگس در نقاط آلوده و آموختن بهداشت عمومی بمردم ارکان پیشگیری دسته جمعی را تشکیل می دهد .

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و هشتم آذر 1391ساعت 13:34  توسط انجمن اورژانس فسا  | 

What Is Peptic Ulcer Disease

Peptic ulcer disease refers to painful sores or ulcers in the lining of the stomach or first part of the small intestine, called the duodenum.

What Causes UlcersNo single cause has been found for ulcers. However, it is now clear that an ulcer is the end result of an imbalance between digestive fluids in the stomach and duodenum. Ulcers can be caused by:

  • Infection with a type of bacteria called Helicobacter pylori (H. pylori)
  • Use of painkillers called nonsteroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs), such as aspirin, naproxen (Aleve, Anaprox, Naprosyn, and others), ibuprofen (Motrin, Advil, Midol, and others), and many others available by prescription. Even aspirin coated with a special substance can still cause ulcers.
  • Excess acid production from gastrinomas, tumors of the acid producing cells of the stomach that increases acid output; seen in Zollinger-Ellison syndrome.

What Are the Symptoms of an Ulcer?

An ulcer may or may not have symptoms. When symptoms occur, they include:

In severe cases, symptoms can include:

  • Dark or black stool (due to bleeding)
  • Vomiting blood (can have a "coffee-grounds" appearance)
  • Weight loss
  • Severe pain in the mid to upper abdomen

How Serious Is an Ulcer?

Though ulcers often heal on their own, you shouldn't ignore their warning signs. If not properly treated, ulcers can lead to serious health problems, including:

  • Bleeding
  • Perforation (a hole through the wall of the stomach)
  • Gastric outlet obstruction from swelling or scarring that blocks the passageway leading from the stomach to the small intestine.

Taking NSAIDs can cause any of the above without warning. The risk is especially concerning for the elderly and for those with a prior history of having peptic ulcer disease.

Who Is More Likely to Get Ulcers?

You may be more likely to develop ulcers if you:

  • Are infected with the H. pylori bacterium
  • Take NSAIDs such as aspirin, ibuprofen, naproxen, and many others
  • Have a family history of ulcers
  • Have another illness, such as liver, kidney, or lung disease
  • Drink alcohol regularly
  • Are 50 years old or older

 

How Are Ulcers Diagnosed?

Your doctor may be able to make an ulcer diagnosis just by talking with you about your symptoms. However, to confirm the diagnosis one of several tests should be taken. First, your doctor may ask you to take an acid-blocking medication such as those used to treat heartburn for a short period of time to see if your symptoms improve.

If needed, your doctor may recommend a procedure called an upper endoscopy. It involves inserting a small, lighted tube (endoscope) through the throat and into the stomach to look for abnormalities. This procedure is usually given if you are having severe symptoms of ulcers.

Often, doctors will frequently treat without confirming the diagnosis using endoscopy. If the cause is not likely to be from NSAIDs, then it is very likely to be from H. pylori. Most doctors will now test for H. pylori and will treat specifically for that in addition to giving medications to reduce the symptoms.

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و سوم خرداد 1390ساعت 2:13  توسط انجمن اورژانس فسا  | 

اولسر پپتیک (peptic ulcer disease) به معنی نوعی آسیب خوش خیم به مخاط و زیرمخاط دستگاه گوارش می‌باشد . معمولاً بین ترشح اسید معده و این آسیب ارتباط وجود دارد ولی امروزه عامل اصلی این زخمها را وجود و تکثیر باکتری هلیکوباکتر پیلوری می‌دانند که از راههای مختلفی از جمله آسیب به لایه محافظ مخاط معده موجب ایجاد اولسر پپتیک می‌شود، لذا درمان اصلی یک درمان آنتی بیوتیکی است.شیوع این بیماری ۶ تا ۱۵% است.

بسته به محل آسیب مخاطی ما زخم معده یا دوازدهه را داریم . زخم معده اغلب همراه با زخم دوازدهه است و در مردان سیگاری، میانسال یا مسن، با گروه خونی O و پراسترس بیشتر دیده می‌شود.زخمهای معده با سرعت کمتری از زخم اثنی عشر التیام می‌یابند، بیشتر احتمال بدخیمی دارند و اغلب همراه با التهاب معده ( گاستریت ) هستند.

علایم بیماری درد ناحیه فوقانی شکم (اپی گاستر) و سوزش سردل، سوء هاضمه، و وجود خون در مدفوع می‌باشد .معمولا درد مدت کوتاهی پس از مصرف غذا یا در زمان گرسنگی ایجاد می‌شود . عکس رادیوگرافی پس از بلع باریم و آندوسکوپی در تشخیص ممکن است مفید باشد .اکثر زخمها کوچک هستند (با قطر کمتر از 2 سانتیمتر) .پراکندگی زخمهای پپتیک معده معمولاً در آنتر (ابتدای معده) است.

درمان

زخم پپتیک بدون درمان تمایل به عود دارد. در خصوص رژیم غذایی سختگیری کمتر از گذشته‌است و بیشتر تاکید بر عدم مصرف مواد اسیدی و ترش، مواد داغ و سوزاننده، ترشیجات، ادویه تند، الکل، نوشابه‌های گازدار، و... می‌باشد . همچنین در خصوص مصرف برخی داروها به خصوص داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی و کورتون باید احتیاط کرد. داروهای آنتی اسید مانند هیدروکسید منیزیوم و آلومینیوم، بلوک کننده ترشح اسید مانند امپرازول، بلوک کننده گیرنده نوع دو هیستامین مانند رانیتیدین، سایمتدین و داروهایی مانند سوکرالفیت و بیسموت در درمان زخم معده به کار می‌رود. ترک سیگار توصیه می‌شود . از عوارض زخم معده خونریزی گوارشی ( GIB )، سوراخ شدن معده و راه یافتن اسید و ترشحات به حفره صفاق، انسداد گوارشی و بروز بدخیمی (سرطان معده) در زمینه زخم است . به ندرت جراحی ضروری است .

شجاعی نسب

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و سوم خرداد 1390ساعت 2:5  توسط انجمن اورژانس فسا  | 

يک متخصص گوارش با بيان ممنوعيت روزه داري در مبتلايان به زخم معده و اثني عشر به دليل بروز و تشديد علائم درد گفت: مبتلايان به اين بيماري در رژيم غذايي خود حتما بايد از غذاهاي آب پز و کبابي استفاده و از خوردن غذاهاي تند، چرب و داروهاي مسکن پرهيز کنند.

دکتر رامين قديمي، عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي تهران درگفت‌وگو با ايسنا منطقه علوم پزشکي تهران، درباره وزه گرفتن بيماران مبتلا به زخم معده گفت: افراد مبتلا به زخم‌هاي پپتيک (زخم معده و اثني عشر) نبايد روزه بگيرند؛ چرا که گرسنگي طولاني مدت با معده خالي عوامل ايجاد درد را تشديد مي‌کند. اين در حالي است كه روزه گرفتن براي معده‌هاي سالم نه تنها هيچ ضرري ندارد بلكه بسيار مفيد است.

وي با اشاره به علائم شايع زخم معده، گفت: زخم معده با دردهاي شکمي در ناحيه بالاي شکم و معده احساس مي شود. دردهايي که با زخم‌هاي اثني عشر در ارتباط است با گرسنگي تشديد و در مبتلايان به زخم معده با خوردن غذا ظاهر مي‌شود.

به گفته وي، اشتهاي زياد و پرخوري در افراد مبتلا به زخم اثني عشر و کم خوري و بي اشتهايي در مبتلايان به زخم معده از شايع‌ترين علائم ظاهري هستند.

اين عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي تهران، ميکروب هليکوباکتر را عامل اصلي زخم معده عنوان كرد و گفت: اين ميکروب که معمولا از زمان کودکي و شيرخوارگي در معده انسان وجود دارد در دهه 2و3 زندگي هر فرد بروز كرده و در اين مدت به آرامي رشد مي کند. در کشورهاي در حال توسعه 75 درصد و در کشورهاي توسعه يافته 30 درصد افراد اين ميکروب را در بدن خود دارند.

وي در اين باره ادامه داد: علاوه برميکروب هليکوباکتر، عوامل تغذيه‌اي، داروهايي مانند آسپرين، مسکن‌ها، داروهاي مورد استفاده در درمان پوکي استخوان و همچنين عوامل استرس زا مانند شوک، شرايط سخت زندگي و ... مي توانند از عوامل ايجاد زخم معده باشند.

قديمي گفت: بهتر است مبتلايان به زخم معده در رژيم غذايي خود از غذاهاي آب پز و کبابي استفاده کنند و بهتر است از خوردن غذاهاي تند، چرب، انواع فلفل‌ها و همچنين داروهاي مسکن، آسپرين و کورتن‌ها پرهيز کنند.

به گفته اين متخصص گوارش، به دليل مسائل نژادي، تغذيه اي، استفاده بيش از حد نان و برنج و همچنين شکل ظاهري دريچه مري، ريفلاکس مري يا سوزش سر دل بيشترين شيوع را در ايران نسبت به کل دنيا دارد. ريفلاکس مري و زخم معده از علائم ظاهري و ايجاد کننده مشابه برخوردارند.

وي درباره چگونگي درمان زخم‌هاي پپتيکي گفت: اگر عامل ميکروبي در ايجاد زخم معده مشخص باشد، 85 تا 95درصد امکان بهبودي کامل وجود دارد. همچنين در صورتي كه مصرف داروهاي مسکن عامل ايجاد زخم معده باشند، قطع مصرف دارو تنها راه حل درمان اين نوع از زخم‌هاست.

قديمي ادامه داد: درمان خانگي براي زخم‌هاي پپتيک وجود ندارد. شربت‌هاي معده نيز تاثير آنچناني در بهبود زخم‌هاي معده ندارند و تنها عامل ايجاد کننده سوزش را تا مدتي برطرف مي‌کند. پوکي استخوان از عوارض جانبي و طولاني مدت اين داروها است.

وي زخم‌هاي پپتيکي را از عوامل مهم ايجاد کننده خونريزي‌ها عنوان كرد و گفت: با انجام آندوسکوپي، رگ‌هاي خونريزي کننده قابل مشاهده هستند. اين خونريزي‌ها مي‌تواند خفيف يا خونريزي‌هاي شديد شرياني باشند.

اين متخصص گوارش افزود:علائم ايجاد درد زخم ها از فردي به فرد ديگر متفاوت است به اين منظوربيماران داراي زخم معده رژيم غذايي خاصي ندارند و مي توانند تمام ميوه ها و سبزيجات را مصرف کنند.

وي در پايان گفت: بيماري‌هايي که جنبه روان تني دارند مانند کم کاري يا پرکاري تيروئيد، سردردهاي ميگرني، فشار خون و مصرف داروهاي مسکن مي‌توانند تاثير مستقيمي بر ايجاد زخم معده داشته باشند.
شجاعی نسب
+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و سوم خرداد 1390ساعت 2:1  توسط انجمن اورژانس فسا  | 

تعریف، علائم و علل زخم پپتیک

زخم پپتیک

زخم های پپتیک یا زخم های قسمت فوقانی دستگاه گوارش، زخم هایی هستند که در آستر داخلی معده، قسمت فوقانی روده و مری ایجاد می گردند. رایج ترین علامت زخم پپتیک، درد شکمی می باشد.

در گذشته های نه چندان دور تصور می شد فاکتورهای مربوط به شیوه ی زندگی مانند علاقه ی زیاد به غذاهای پُرادویه یا شغل های استرس زا، ریشه ی اغلب زخم های پپتیک هستند؛ اما امروزه پزشکان دریافتند که علت اصلی زخم های پپتیک، استرس یا رژیم غذایی نمی باشد بلکه عفونت های باکتریایی و برخی از داروها هستند که سبب زخم های پپتیکی می گردند. زخم پپتیک بیماری شایعی است که بیش از 10 درصد بالغین را در جوامع مختلف تحت تاثیر قرار داده است. خبر خوب آن که درمان موفقیت آمیز زخم پپتیکی امکان پذیر است.

علایم:

رایج ترین علامت زخم پپتیک، درد سوزشی می باشد. این درد به علت زخم، ایجاد شده و در اثر تماس اسید معده با منطقه جراحت، بدتر می شود. نشانه های این درد به صورت موارد زیر مشخص می گردند:

* احساس درد در هر جایی از بالای ناف تا جناغ سینه

* احساس درد حداقل از چند دقیقه تا چندین ساعت

* بدتر شدن درد در زمان خالی بودن معده

* شعله ور شدن درد در شب

* اغلب با خوردن غذاهای خاصی که اسید معده را خنثی می کند و یا با استفاده از داروهای آنتی اسید، این درد تسکین می یابد.

* برای چند روز یا چند هفته دردی وجود ندارد و سپس دوباره  درد  بر می گردد.

در موارد کمتر، علایم و نشانه های دیگری به شرح ذیل در زخم پپتیک دیده می شود:

* بالا آوردن خون، که با رنگ قرمز یا سیاه مشخص می گردد.

* وجود خون تیره رنگ در مدفوع یا قیری شدن مدفوع

* حالت تهوع یا استفراغ

* کاهش وزن بدون دلیل

* تغییر اشتها

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد:

زخم پپتیک، زخمی نیست که شما بتوانید به تنهایی و بدون مراجعه به پزشک آن را درمان نمایید. اگرچه داروهای بلوکه کننده اسید و آنتی اسیدها، درد را تسکین می دهند، اما این بهبودی، کوتاه مدت می باشد. چنانچه علایم یا نشانه هایی از زخم مشاهده کردید، برای درمان حتما به پزشک مراجعه کنید.

انواع زخم پپتیک:

بسته به محل زخم، زخم های پپتیک نام های متفاوتی دارند:

* زخم معده: نوعی از زخم پپتیکی است که در معده ایجاد می شود.

* زخم دئودنومی: این نوع زخم پپتیکی در قسمت ابتدایی روده باریک(دئودنوم) ایجاد می شود.

* زخم مری: زخم مری معمولا در قسمت انتهایی مری قرار دارد و اغلب با بیماری مزمن ریفلاکس مری - معده ای(GERD)مرتبط می باشد.

علل ایجاد زخم:

اگر چه استرس و غذاهای پُرادویه در گذشته علت اصلی زخم های پپتیکی بوده اند، اما امروزه پزشکان علت اصلی اغلب زخم ها را باکتری هلیکوباکترپیلوری می دانند. هلیکوباکترپیلوری در لایه ی موکوسی زندگی می کند که بافت معده و روده ی باریک را پوشانده و محافظت می نماید. در اغلب موارد هلیکوباکترپیلوری مشکلی ایجاد نمی کند. اما گاهی اوقات، می تواند لایه موکوسی را از بین ببرد و در معده یا دئودنوم ایجاد التهاب کند و سبب زخم شود.

هلیکوباکترپیلوری، عفونت رایجی در معده و روده می باشد. مطالعات انجام شده در آمریکا نشان داده است که یک نفر از هر 5 نفر فرد زیر 30 سال و نیمی از افراد بالای 60 سال به این عفونت مبتلا هستند. اگر چه هنوز دقیقا چگونگی سرایت هلیکوباکترپیلوری مشخص نیست، ممکن است از طریق تماس نزدیک، مانند بوسیدن، از فردی به فرد دیگر قابل انتقال باشد. همچنین ممکن است هلیکوباکترپیلوری از طریق غذا یا آب نیز منتقل گردد.

درد معده

هلیکوباکترپیلوری رایج ترین علت زخم پپتیکی است اما تنها علت نمی باشد.

علاوه بر هلیکوباکترپیلوری، دلایل دیگر زخم های پپتیک، یا فاکتورهایی که سبب بدتر شدن آن می گردند، شامل موارد ذیل می شوند:

استفاده ی مرتب از مُسکن ها: داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی می توانند سبب تحریک یا التهاب معده و روده ی باریک گردند. این داروها هم با نسخه و هم بدون نسخه در دسترس هستند و شامل آسپیرین، ایبوپروفن، ناپروکسن، کتوپروفن و غیره می باشند. برای اجتناب از ناراحتی های گوارشی، این داروها باید به همراه وعده های غذایی صرف شوند.

چنانچه زخم پپتیک دارید، مطمئن گردید پزشک تان از وجود زخم در زمان تجویز مُسکن آگاه است.

دیگر داروهایی ضدالتهابی غیر استروئیدی شامل Alka-seltzer و سابسالیسیلات بیسموت می باشند. متاسفانه برخی افراد این داروها را برای رفع علایم زخم های پپتیکی مصرف می کنند، اما این داروها شرایط را بدتر می کنند.

از دیگر داروهای تجویز شده ای که منجر به زخم های پپتیکی می گردند، داروهای استفاده شده برای درمان استئوپورز هستند که بیس فسفونات ها نام دارند و شامل موارد اکتونل(Actonel)، فوساماکس(Fosamax) و ... هستند.

داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی، سنتز آنزیم تولید کننده ی پروستاگلاندین ها(سیکلواکسیژناز) را مهار می کنند. پروستاگلاندین ها ترکیباتی شبه هورمونی هستند که از معده در برابر صدمات فیزیکی و شیمیایی محافظت می نمایند. بدون این محافظ، اسید معده منجر به فرسایش بافت معده شده و سبب خونریزی و زخم می گردد.

سیگار کشیدن: نیکوتین موجود در تنباکو، مقدار و غلظت اسید معده را افزایش می دهد، بنابراین خطر ایجاد زخم را بالا می برد. سیگار کشیدن همچنین روند درمان را کند می کند.

مصرف زیاد الکل: الکل سبب فرسایش لایه موکوسی معده و افزایش تولید اسید می گردد. اما  هنوز مشخص نیست که آیا الکل به تنهایی سبب پیشرفت زخم می گردد و یا فقط علایم را بدتر می کند.

استرس: اگر چه استرس، علت زخم پپتیکی نمی باشد اما به عنوان یک فاکتور می تواند در تشدید این بیماری مشارکت کند. استرس علایم زخم پپتیکی را بدتر می کند و درمان آن را به تاخیر می اندازد. برخی از دلایل ایجاد استرس شامل:

وقایع و پیشامدهایی که احساسات را درگیر می کنند،

جراحی یا صدمات فیزیکی مانند سوختگی

یا دیگر آسیب های شدید می باشند. 

تغذیه ی نادرست: اگر چه عوامل غذایی اعم از مصرف غذاهای تند و نیز ترشیجات حاوی اسید علت ابتلا به زخم پپتیک نیستند ولی عوامل غذایی و استفاده از غذاهای ناسالم، روند این بیماری را تشدید می نمایند.

ادامه دارد...

 

برای مشاهده ی وب سایت دکتر فرشچی می توانید به آدرس اینترنتی www.novindiet.com مراجعه نمایید.

دکتر حمیدرضا فرشچی - همکار تبیان

متخصص تغذیه - فوق تخصص دیابت و چاقی

 

اگر می خواهید با کارشناسان تغذیه ی سایت درباره رژیم های غذایی مشورت کنید، اینجا را کلیک کنید.

اگر می خواهید با پزشکان سایت مشورت کنید، اینجا را کلیک کنید.

برای شرکت در بحث های انجمن سایت مرتبط با بهداشت و سلامت، اینجا را کلیک کنید. 

 

* مطالب مرتبط:

خون‌ریزی‌های گوارشی؛ علل و راه‌حل

تشخیص ودرمان زخم پپتیک (گوارش)

زخم در دستگاه گوارش

زخم پپتیک (زخم گوارشی)

تغذیه مبتلایان به زخم گوارشی

چند راهکار ساده برای کاهش درد معده

کاهش ناراحتی های معده و گوارشی

مشکلات ناشی از عدم هضم غذا و درمان آن

خوراکی های ضد زخم معده، نفخ و ...

سوءهاضمه‌

مصرف زیاد غذاهای چرب و ادویه‌دار منجر به ورم معده می‌شود

مصرف قهوه و چای پر رنگ در بروز زخم معده نقش دارند

شجاعی نسب

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و سوم خرداد 1390ساعت 1:55  توسط انجمن اورژانس فسا  | 

برای آرامش اعصاب چه باید خورد ؟

بیماری روحی ، بیماری‌ای نیست که به‌طور ناگهانی بروز کند، بلکه در اثر یک رشته علل پیش می‌آید.

خوشبختانه بعضی از دلایل بروز بیماری‌های روانی صرفاً به تغذیه مربوط می‌شوند ، بنابراین می‌توان با تغییر شیوه‌ی رژیم غذایی آن را برطرف ساخت. از مدت‌ها پیش ثابت شده است که کمبود ویتامین‌های گروه B می‌تواند یک نوع جنون ایجاد کند.

تحقیقات نشان می‌دهد کسانی که تحت رژیم‌های غذایی فاقد ویتامین‌های گروهB قرار گرفته‌اند، به اختلال روانی، اضطراب شدید و افسردگی مبتلا شده‌اند.

این آزمایش‌ها به صراحت ثابت می‌کند که کمبود ویتامین‌های B می‌تواند یکی از علل اصلی بعضی از اختلالات روانی باشد. گروهی از دانشمندان در سوئد، مغز اشخاصی را که در حالت جنون از دنیا رفته بودند، با مغز اشخاصی که با مرگ‌های ناگهانی و به‌طور عادی مرده بودند تشریح و مقایسه کردند و دریافتند که چهار ماده در مغز اشخاص عادی وجود دارد که در مغز کسانی که در اثر جنون جان خود را از دست داده بودند، وجود ندارد. این چهار ماده عبارت است از:

 ۱- آدنین، ۲- تیامین، ۳- سیتوزین، ۴- گوآمین .

این چهار ماده در گوشت‌ها مانند گوشت گوساله یا گوسفند ،جگر، مغز و قلوه وجود دارد.

کمبود ویتامین های گروه B باعث ایجاد اختلالات عصبی مانند اضطراب شدید ، افسردگی ، عصبانیت و فشار عصبی می شود.
اضطراب شدید و ناراحتی عصبی دائمی اغلب ناشی از کمبود ویتامین‌های گروه B بخصوص تیامین (ویتامین B1) است و اگر رژیم غذایی شما سرشار از مواد نشاسته‌ای (کربوهیدرات‌ها) باشد، عواقب کمبود ویتامین شدیدتر خواهد بود.

چنانچه غذای شما حاوی کلسیم کافی نباشد، میزان کلسیم در بدن شما پایین خواهد آمد و در نتیجه اعصاب شما تحریک خواهد شد. شیر و فرآورده‌های آن، بهترین منبع کلسیم محسوب می‌شوند. توصیه می‌شود مصرف آنها را جدی بگیرید.

خوب است بدانید که کلسیم زمانی به طور موثر جذب بدن می‌شود که ویتامینD به میزان کافی در روده‌ها باشد. اگر شما زندگی بدون تحرک و آرامی دارید ،می‌توانید مقدار زیادی کلسیم مصرف کنید. در این مورد توصیه می‌شود غذای خود را با یک قرص ویتامین‌ِِِD تقویت نمایید.

در حال حاضر بسیاری از متخصصان تغذیه توصیه می‌کنند که از مصرف غذاهای حاوی کلسیم و نیز انواع ویتامین‌ها غافل نشوید.

همان‌طور که ذکر شد کمبود ویتامین B می‌تواند منجر به فشار عصبی شود. کمبود شدید تیامین (ویتامین B1)، نیاسین (ویتامین B3) و پیریدوکسین (ویتامین B6) می‌تواند اختلالات عصبی وخیمی را به‌وجود آورد.
منابع ویتامین های گروه B به طور کلی شامل: مخمر (ماءالشعیر)، جوانه گندم و جو، غلات و نان سبوس دار، جگر و انواع گوشت است . به طور اختصاصی نیز :

مواد غذایی غنی از B1 : مخمر آب جوی موجود در ماء الشعیر ، گوشت گاو، دانه آفتابگردان و بادام زمینی، جوانه گندم و نان های سبوس دار است.

مواد غذایی غنی از B3 : مخمر آبجو ، بادام زمینی و گوشت است.

مواد غذایی غنی از B6 : جگر گاو، موز ، دانه آفتابگردان، جوانه گندم، برگه آلو، گوشت گاو و آب پرتقال است .

برای داشتن اعصابی آرام ، همیشه به مقدار کافی از مواد غذایی حاوی ویتامین های گروه B مانند انواع گوشت، جگر، غلات و نان سبوس دار و جوانه گندم استفاده کنید.
برای حفظ سلامتی و لذت بردن از شادابی زندگی ، باید غذاهای مصرفی حاوی انواع ویتامین‌ها باشد؛ چرا که غذاهای سرشار از ویتامین برای کار منظم سیستم عصبی لازم است.

زمانی که در اشخاص سالخورده عوارض عصبانیت ، به ‌صورت خستگی بروز می‌کند، نشانه‌ی این است که باید ماده‌ی غذایی مناسبی مصرف شود؛ بخصوص وقتی شخص کم خوراک باشد، میزان قند خون پایین می‌‌آید که در این مواقع مصرف یک قاشق عسل ، یک عدد شکلات ، یک لیوان شیر یا آب میوه، کمی پنیر و بیسکوییت توصیه می‌شود.

وقتی عصبانی و بی‌حوصله شدید، تا آن‌جا که ممکن است علت واقعی آن را بررسی و کشف کنید و اگر نتوانستید به پزشک روانشناس مراجعه نمایید تا او به شما کمک کند.

فراموشی‌ و ضعف حافظه نیز از کمبود غذایی به‌وجود می‌آید. روانشناسان می گویند که فراموشی علامت چیزی است که پیوندی با پیری ندارد و می‌تواند عارضه‌ی کمبود غذایی باشد.

لازم به‌ یادآوری است که تغذیه‌ی نامناسب نه تنها بر روی اعصاب و روان آدمی تاثیر بدی می‌گذارد ، بلکه باعث مختل شدن فعالیت سایر سیستم بدن نیز می‌گردد. توصیه‌ی همه‌ی متخصصان این است که به آن‌چه می‌خورید دقت کنید و سعی نمایید مواد غذایی مغذی و مفید را بر مصرف موادی با ارزش غذایی کم، ترجیح دهید.


شجاعی نسب

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و سوم خرداد 1390ساعت 1:26  توسط انجمن اورژانس فسا  | 

آپاندیس یک ساختمان لوله مانند کوچک است که به اولین قسمت روده بزرگ،یا کولون وصل می باشد .آپاندیس در بخش پایین و راست شکم قرار دارد.
آپاندیسیت به معنی التهاب آپاندیس بوده و شایعترین علت التهاب حاد در قسمت تحتانی راست شکم می باشد.این عارضه شایعترین علت جراحی اورژانسی شکم می باشد.
فرآیند التهاب و تورم ، فشار داخل زائده را افزایش میدهد در نتیجه یک درد عمومی و پیشرونده در قسمت بالای شکم به مدت چند ساعت ایجاد میشود،این درد بعدا در قسمت تحتانی و راست شکم جمع میشود.
گاهی اوقات آپاندیس ملتهب پر از چرک میشود.
علت آپاندیسیت به انسداد داخل آپاندیس یا لومن مربوط می شود.انسداد سبب افزایش فشار ،کاهش جریان خون،و التهاب می شود.اگر انسداد درمان نشود،امکان نکروز و پارگی آپاندیس وجود دارد.
بیشتر اوقات ذرات مدفوع سبب انسداد درون آپاندیس می شود.همچنین ،باکتریها یا عفونتهای ویروسی در دستگاه گوارش می توانند سبب تورم غدد لنفاوی شوند ،که نتیجتاً بر آپاندیس فشار آورده و ایجاد انسداد می کنند.این تورم غدد لنفی بنام هیپرپلازی لنفاوی نامیده می شود.ضربه به شکم ممکن است منجر به آپاندیسیت در تعداد کمی افراد شود.ژنتیک ممکن است یک عامل در بعضی افراد باشد.بطور مثال،نوعی آپاندیسیت که در خانواده تکرار می شود ممکن است بعلت یک نوع ژنتیکی باشد که شخص را به انسداد لومن آپاندیس مستعد می کند.
علائم آپاندیسیت شامل
• درد در شکم،ابتدا اطراف ناف،سپس به سمت راست و پایین شکم
• بی اشتهایی
• استفراغ
• یبوست یا اسهال
• تب خفیف که بعد از سایر علائم شروع می شود
• تورم شکم
هیچ بیمار آپاندیسی همه علائم را ندارد.درد با حرکت ،نفس عمیق ،سرفه،یا عطسه تشدید و بدتر می شود.شکم بسیار دردناک می شود.بیماران ممکن است یک احساس "زور به پایین" یا "زورپیچ،" که احساسی است که اجابت مزاج ناراحتی شان را کاهش می دهد،داشته باشند.داروهای مسهل و ضد درد در این حال نباید مصرف شوند.هر کس با این علائم باید سریع به یک پزشک حاذق مراجهه کند.
یکسری بیماران با وضعیتهای خاص ممکن است همه علائم بالا را نداشته باشند و فقط یک احساس ناخوشی را تجربه کنند.
بیماران با این حالت شامل
• بیمارانی که داروهای تضعیف کننده سیستم ایمنی مثل استروئیدها می خورند
• بیمارانی که عضو پیوندی دریافت کرده اند
• بیماران آلوده به ویروس HIV
• بیماران دیابتی
• افرادی که سرطان دارند یا شیمی درمانی مصرف می کنند
• افراد چاق
زنان حامله،شیرخواران و کودکان کم سن ،و افراد مسن پیآمد های خاص دارند.
درد شکم،تهوع،واستفراغ در حاملگی شایعترند و ممکن است علامتهای آپاندیسیت باشند یا نه.بسیاری زنان که در طول حاملگی دچار آپاندیسیت می شوند علائم معمول را تجربه نمی کنند.زنان حامله که درد در سمت راست شکم داشته باشند، نیاز به تماس با پزشک دارند.زنان در سه ماهه سوم حاملگی شان بیشتر در خطر هستند.
شیرخواران و کودکان کوچک قادر به بیان وضعیت دردشان به والدین یا پزشک نیستند.بدون یک تاریخچه واضح،پزشکان باید بر معاینه بالینی و علائم کم اهمیت ،مثل استفراغ وخستگی اعتماد کنند.نونهالان با آپاندیسیت گاهی در غذا خوردن مشکل دارند و ممکن است بطور غیر طبیعی خواب آلود باشند.کودکان ممکن است یبوست داشته باشند،ولی گاهی دارای مدفوع کم حاوی موکوس هستند.
علائم بین کودکان بسیار متغیر است.اگر شما فکر می کنید کودکتان آپاندیسیت دارد،با یک پزشک سریعاًتماس یگیرید.
افراد مسن نسبت به جوانان مشکلات طبی بیشتری دارند.افراد مسن اغلب تب و درد شکمی کمتری نسبت به دیگران تظاهر می دهند.بسیاری بیماران مسن نمی دانند که مشکل جدی دارند، تا وقتی آپاندیسشان نزدیک به پارگی باشد.تب خفیف و درد شکم در سمت راست به هر حال دلائلی برای مراجعه به پزشک هستند.
همه بیماران با حالتهای ویژه و خانواده آنها باید نسبت به تغییرات در عملکرد طبیعی بدن آگاهی داشته باشند،و بیماران باید سریع به پزشکشان مراجعه کنند،نه اینکه دیرشود و تغییری رخ دهد.
-تشخیص بیماری
- انجام معاینه بالینی توسط پزشک
- انجام آزمایش خون و ادرار
- انجام رادیوگرافی و سونوگرافی شکم
- درمان
درمان بیماری غالبا جراحی است که آپاندیس به وسیله جراح برداشته میشود.
برداشتن این زائده ملتهب هیچگونه مشکلی را برای شما ایجاد نمیکند ولی ماندن آن در شکم بسیار خطرناک بوده ومعمولاً توسط جراح برداشته میشود.
پس از عمل و به هوش آمدن به شما داروهای مسکن و آنتی بیوتیک طبق دستور پزشک معالج داده خواهد شد.یکی از عوامل موثر در تسریع بهبودی شما بعد از عمل راه رفتن می باشد که باید مرتباٌ آنرا انجام دهید.
- توصیه های لازم در زمان ترخیص
- پانسمان ناحیه عمل قبل از ترخیص از بیمارستان تعویض شده و ناحیه عمل توسط پزشک و پرستار کنترل شود.
- درمنزل تا 48 ساعت حمام نرفته سپس پانسمان ناحیه عمل را برداشته و به حمام بروید.از این پس ناحیه عمل نیاز به پانسمان ندارد مگر اینکه پزشک معالج شما دستور داده باشد.یک هفته بعد از عمل جراحی برای کشیدن بخیه های ناحیه عمل به بیمارستان یا پزشک معالج خود مراجعه نمائید.
- به مدت دو هفته از انجام کارهای سنگین خوداری نمائید .پس از این مدت میتوانید به فعالیتهای طبیعی و روزمره خود ادامه دهید.
- در صورت مشاهده هرگونه تغییر در محل عمل جراحی مانند قرمزی،تورم والتهاب فورا به پزشک معالج خود مراجعه نمایید.
- داروهای تجویز شده توسط پزشک را در منزل طبق ساعتهای دستور داده شده بطور دقیق مصرف نمائید.
- رژیم غذایی شما پس از ترخیص معمولی می باشد ولی باید تا حد امکان از مواد پروتئینی مانند شیر، ماست،گوشت و میوه جاتی که حاوی ویتامین C بیشتری می باشد استفاده کرده و از خوردن غذاهای نفاخ پرهیز نمائید.

 

رضایی

 

+ نوشته شده در  شنبه بیست و چهارم اردیبهشت 1390ساعت 23:10  توسط انجمن اورژانس فسا  | 

چه چیزی سبب اسهال و استفراغ می‌شود؟

استفراغ و اسهال ‌(مدفوع شل و آبكی كه مكرر دفع می‌شود) می‌تواند بوسیله ویروس‌ها، باكتری‌ها و انگل‌ها ایجاد شود. غذاهایی كه هضم آن‌ها سخت است و غذاهای نیم‌پز (كه هنوز نسبتاً خام هستند) گوشت یا ماهی نیم‌پز می‌توانند منجر به استفراغ و اسهال شوند.

آیا اسهال و استفراغ برای كودكان خطر ناك است؟

اسهال و استفراغ بدلیل ایجاد دهیدراتاسیون (ازدست رفتن آب بدن) می‌توانند خطرناك باشند. بچه‌های كوچك به‌سرعت دهیدراته می‌شوند. البته دهیدراسیون در هر سنی می‌تواند ایجاد شود.

علائم دهیدراتاسیون

عدم دفع ادرار یا كاهش دفع ادرار یا تیرگی غیر عادی رنگ ادرار

• ادرار كمتر از حد معمول (كمتر از ٦پوشك در روز برای نوزادان و ٨ ساعت یا بیشتر عدم دفع ادرار در كودكان بزرگ‌تر)

تشنگی (نوزادان تشنگی را با گریه، تحریك‌پذیر شدن و ولع نوشیدن هر نوشیدنی كه به آن‌ها داده می‌شود، نشان می‌دهند)

• تحریك پذیری

• كمتر خوردن نسبت به همیشه

• كاهش وزن

• خشكی دهان

• عدم اشك‌ریزی هنگام گریه كردن

• در كودكان زیر ١٨ماه نقاط نرم فرورفته روی سر آن‌ها دیده می‌شود

• پوست، كشیدگی و حالت ارتجاعی خود را ندارد

• خواب آلودگی

چگونه می‌توانم از دهیدراتاسیون جلوگیری كنم؟

اگر نوزاد یا كودك شما مكرارً استفراغ یا اسهال داشت، لازم است آب و الكترولیت‌های از دست رفته‌ وی جایگزین شود. اگر كودك شما از شیر خودتان تغذیه می‌كند، به شیر دادن ادامه دهید زیرا شیر مادر آب و الكترولیت‌های مورد نیاز كودك را دارد، بعلاوه پزشك شما می‌تواند مصرف ORS كه محلول‌های جایگزین خوراكی هستند، را به شما توصیه نماید.

اگر به كودك خود شیر خشك می‌دهید، شیر را عوض كرده و از انواع بدون لاكتوز استفاده كنید تا زمانی كه بهبود حاصل شود. لاكتوز بیماری نوزاد را بدتر می‌كند. ممكن است پزشك به مدت ٢٤-١٢ ساعت از شما بخواهد شیر خشك را قطع و مجدداً آن‌را شروع نمائید.

برای كودكان نو پا و بزرگ‌تر از ORS كه مخلوط مناسبی از نمك‌ها، شكر، پتاسیم و مواد مغذی دیگر دارد استفاده كنید تا مایعات از دست رفته را جایگزین كنید. كودكان بالای ١سال می‌توانند از سوپ‌ها، نوشابه‌ها و آب میوه‌ها كه با آب مخلوط شده‌اند استفاده نمایند تا از دهیدراتاسیون آن‌ها جلوگیری شود. از دادن آب خالی و نوشابه‌های تیره به كودكان خودداری كنید. آب خالی نمك‌ها و املاح و مواد مغذی از دست رفته كودك را جایگزین نمی‌كند. نوشابه‌های سیاه مقدار قند بالایی دارند و ممكن است معده كودك را تحریك كنند.

ORSچیست؟

محلول جایگزین خوراكی با نام ‌ORS روش بسیار خوبی برای جایگزین كردن، مایعات و مواد مغذی از دست رفته با اسهال یا استفراغ است. ORS برای نوزادان و بچه‌های بزرگتر مناسب است. ORS به صورت پودرهای بسته‌بندی شده در دسترس است. این پودر در داروخانه‌ها موجود است. اگر دسترسی به داروخانه ندارید می‌توانید با افزودن ٨ قاشق چای خوری شكر و ١ قاشق چای خوری نمك به ٤ لیوان آب (١ لیتر) این كار را انجام دهید. هرچند این مخلوط پتاسیم ندارد، اما می‌تواند جایگزین خوبی برای ORS باشد. با افزودن ١ لیوان آب پرتقال به محلول فوق یا دادن موز به كودك می‌توانید پتاسیم را نیز به كودك خود بدهید. اگر كودك حالت تهوع دارد، ORS را به فاصله ١ دقیقه هر بار ١ قاشق چای خوری به او بدهید. زمانی كه كودك توانست بدون احساس تهوع ORS رابخورد، می‌توانید مقدار داده شده را بتدریج افزایش دهید.

اگر كودك استفراغ كرد، ٣٠-٦٠ دقیقه صبر كنید و سپس ORS را در حد بسیار كم (مانند مزه مزه كردن) به او بدهید. مقادیر كم كه با فاصله چند دقیقه خورده شود بهتر از نوشیدن یك جای مقدار زیادی مایع قابل تحمل است.

هنگامی كه استفراغ كودك بند آمد می‌توانید مقدار ORS مصرفی را زیاد كرده یا اندكی آب گوشت بدون روغن و افزودنی‌های دیگر یا نوشابه‌های شفاف استفاده كنید. به خاطر داشته باشید كه مقادیر كم‌تر به كودك شما كمك می‌كند كه آنچه را نوشیده راحت‌تر تحمل كند . اگر كودك شما فقط اسهال دارد و استفراغ نمی‌كند، ORS و سایر مایعات را به او بدهید. اگر پزشك از شما خواست مقدار مشخصی از مایعات به كودك بدهید، با استفاده از قطره چكان، قاشق‌ها یا لیوان‌های مدرج میزان مایعات را اندازه بگیرید.

هنگامی كه كودك اسهال دارد آیا می‌توانم به او غذا دهم؟

بچه‌های بزرگ‌تر ٢٤-١٢ ساعت پس از شروع مصرف ORS می‌توانند غذا خوردن را شروع كنند. از دادن غذا‌های سرشار از شیرینی و چربی به كودك خودداری كنید (بستنی، ژله، پودینگ، غذاهای سرخ شده). این غذاها دستگاه گوارش كودك را تحریك می‌كنند. بهتر است از دادن فراورده‌های لبنی به مدت ٧-٣ روز خودداری كنید.

پزشك می‌تواند به شما توصیه كند كه تا ٢٤ ساعت از غذاهایی كه او توصیه می‌كند استفاده كنید. برخی از این غذاها شامل موز، برنج، تست، سیب پخته شده، كراكر نمكی و غذای صبحانه است. اگر كودك با این غذاها احساس ناراحتی نداشت در ٤٨ ساعت بعدی می‌توانید غذا‌های دیگر را به رژیم او اضافه كنید.

اغلب بچه‌ها ٣ روز پس از قطع اسهال می‌توانند به رژیم غذایی عادی خود بازگردند. اگر كودك شما تهوع و استفراغ داشت،

٦ساعت پس از آخرین استفراغ، به او غذا ندهید و او را مجبور نكنید كه چیزی بخورد. كودك پس از استفراغ به مدت چند روز ممكن است اشتها نداشته باشد چیزی بخورد.

آیا برای توقف اسهال كودك می‌توانم دارویی به او بدهم؟

پاسخ خیر است. اسهال اغلب اوقات، خیلی طول نمی‌كشد. اگر اسهال به علت عفونت ‌باشد، اسهال راه خوبی برای خلاصی بدن از عفونت است. مصرف دارو‌های ضد اسهال با مكانیسم دفاعی بدن برای بهبود تداخل می‌كند. آنتی‌بیوتیك‌ها نیز اغلب اوقات ضروری نیستند. پزشك در صورت نیاز برای كودك شما دارو تجویز می‌كند.

آیا لازم است كودك را به بیمارستان ببرم؟

تا زمانی كه دهیدراتاسیون شدید نباشد، لزومی به بستری شدن كودك نیست. در صورت بستری شدن، كودك شما نیاز به تزریق مایعات (سرم‌های تزریقی) به‌صورت وریدی خواهد داشت تا آب از دست رفته‌ بدن كه ناشی از استفراغ یا اسهال بوده، جبران شود. اگر هریك از علائم زیر را مشاهده كردید حتماً با پزشك تماس بگیرید.

• اگر كودك شما كمتر از ٦ ماه دارد

• اگر كودك بزرگتر از٦ ماه است ولی تب بالای ٣٨/٥ دارد

• علائم دهیدراتاسیون در كودك دیده می‌شود (طبق آنچه در بالا گفته شد)

• به مدت بیش از ٨ ساعت استفراغ داشته یا با نیرو و فشار زیادی استفراغ می‌كند

• دیده شدن خون در مدفوع

• دیده شدن خون در استفراغ

• به مدت ٨ ساعت دفع ادرار نداشته باشد

• چیزی خورده باشد كه احتمالاً سمی بوده است

• گردن او سفت شود

• به طور غیر طبیعی خواب آلوده باشد

• بیش از ٢ ساعت درد شكمی داشته باشد

آیا می‌توانم از استفراغ و اسهال جلوگیری كنم؟

اسهال و استفراغ با خوردن غذاهایی كه هضم آن‌ها برای كودك سخت است (شیرینی‌جات و غذاهای نیم‌پز حاوی باكتری) ایجاد می‌شود. مطمئن شوید كه كودك شما همیشه غذای سالم مصرف می‌كند.

اغلب عفونت‌هایی كه با ویروس‌های موجود در مدفوع ایجاد می‌شوند، منجر به اسهال می‌شوند و اجازه ندهید كودك با پوشك آلوده تماس پیدا كند، و خودتان پس از تعویض پوشك، به خوبی دست خود را بشویید و پس از دستشویی رفتن، دستان خود را به خوبی بشوئید. اطمینان حاصل كنید كه كودك مرتباً دستان خود را می‌شوید به خصوص پس از رفتن به دستشویی.

سایت پزشک خانواده

شجاعی نسب

+ نوشته شده در  چهارشنبه هفدهم فروردین 1390ساعت 1:50  توسط انجمن اورژانس فسا  | 

مقدمه

وبا یکی از بیماریهای واگیر عفونی است که فقط در انسان ایجاد بیماری می‌کند. عامل بیماریزایی وبا یک باکتری به نام ویبریو کلرا است و این بیماری در اثر سم تولید شده از این باکتری که در روده کوچک تکثیر می‌یابد، ظاهر می‌شود. این بیماری چون اولین بار در منطقه‌ای به نام التور در آفریقا پیدا شد، به این نام مشهور می‌باشد. عامل بیماری مدت زیادی در آب زنده می‌ماند و در مناطقی که سطح آبهای زیر زمینی آن بالا است، بیشتر شایع است و بیشتر عامل بیماریزا از طریق مدفوع و فاضلاب قابل انتقال است.



 

خصوصیات عامل بیماریزا

باسیلهای گرم منفی بی‌هوازی اختیاری در گروهی که شامل خانواده ویبریوناسه است قرار دارند. از جنسهای مهم این خانواده ویبریو و آئروموناس می‌باشند. باکتریهای متعلق به جنس ویبریو خمیده بوده و اغلب غیر بیماریزا هستند. گونه مهم بیماریزا ویبریو کلرا (Vibrio Cholera) عامل بیماری وبا می‌باشد. این بیماری با اسهال آبکی و فراوان مشخص می‌شود. ویبریو کلرا در گرمای 65 درجه سانتیگراد در مدت 30 دقیقه کشته می‌شود و در آب جوش ظرف چند ثانیه از بین می‌رود. کلر با غلظت 0.6 میلیگرم در لیتر ، این باکتری را از بین می‌برد.

علایم بالینی

بیماری وبا دارای دو مرحله است.

مرحله تخلیه ای

بیمار ناگهان دچار اسهال آبکی ، پرفشار و بدون درد می‌شود و اندکی بعد استفراغ روی می‌دهد. در موارد شدید ممکن است حجم مدفوع از 250 سی‌سی به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در 24 ساعت بیشتر شود و بیمار تا 40 بار در روز مدفوع داشته باشد. مدفوع در این بیمار ، فاقد صفرا و خون و خاکستری رنگ (نمای آب برنجی) و دارای بوی غیر زننده می‌باشد.

مرحله روی هم خوابیدگی عروق (کلاپس)

به زودی به علت کم شدن آب بدن ، بیمار وارد این مرحله می‌شود. با از دست دادن 5 - 3 درصد وزن طبیعی بدن ، تشنگی و با کاهش 8 - 5 درصد وزن بدن ، ضعف و سرگیجه دیده می‌شود. کاهش بیش از 10 درصد وزن بدن ، منجر به ترشح کم ادرار و گاهی قطع کامل ادرار ، نبض ضعیف ، چشمهای گود رفته ، پوست چروکیده ، شکم فرورفته ، گرفتگی عضلانی به علت اختلالات در میزان الکترولیتهای بدن و در شیر خواران فرورفتگی ملاج و در نهایت خواب آلودگی و مرگ می‌شود.



 

راههای انتقال

تماس مستقیم

این بیماری به ندرت از طریق دستهای آلوده ، تماس با مواد مدفوعی و استفراغ بیماران ، ملحفه و لوازم آلوده منتقل می‌شود.

تماس غیر مستقیم

از طریق آب آلوده به مدفوع انسان ، منابع آب حفاظت نشده ، غذای آلوده ، سبزیجات و میوه‌های آلوده و یا شسته شده با آب آلوده ، شیر آلوده و بستنی تهیه شده از منابع غیر مطمئن.

مخزن و منبع بیماری

انسان تنها مخزن وبا است که به صورت بیمار یا حامل است و منبع بیماری ، اسهال و استفراغ بیماران و حاملان بیماری می‌باشد.

دوره کمون

دوره کمون این بیماری ممکن است خیلی کوتاه بوده و بستگی به مقدار باکتری وارد شده به بدن فرد دارد. متوسط دوره کمون 3 - 2 روز و از چند ساعت تا چند روز گزارش شده است.

دوره واگیری

تا زمانی که بیمار در مدفوع خود ویبریو کلرا دفع نماید، می‌تواند برای محیط آلوده کننده باشد. افرادی که عفونت مزمن کیسه صفرا دارند می‌توانند به عنوان حاملین به ظاهر سالم در انتشار بیماری دخالت کنند. در این افراد ممکن است بطور متناوب کشت مدفوع مثبت شود. دادن آنتی بیوتیک مناسب در کوتاه کردن این دوره می‌تواند نقش داشته باشد.



 

عوامل مربوط به میزبان

سن و جنس شیوع

بیماری در هر دو جنس و در همه سنین دیده می‌شود. در مناطق بومی کودکان نسبت به بزرگترها بیشتر مبتلا می‌شوند. ولی در کودکان زیر 2 سال به علت ایمنی اکتسابی از شیر مادر ، کمتر از بچه‌های بزرگتر است.

اسیدیته معده

بیماریها یا داروهای کاهنده اسید معده ، ابتلا به بیماری وبا را افزایش می‌دهد.

ایمنی زایی

یک بار ابتلا به بیماری ، ایمنی طبیعی دائمی ایجاد می‌نماید.

گروههای خونی

افراد با گروه خونی O بیشترین ابتلا به بیماری وبا و افراد با گروه خونی AB کمترین خطر ابتلا را دارا هستند.

درمان

سازمان بهداشت جهانی ، مصرف ترکیب مایع درمانی خوراکی ors را توصیه کرده است. مصرف ors حتی در شیر خواران بدون خطر است به شرط این که با مصرف شیر مادر یا آب همراه باشد.

راههای پیشگیری

  • چون بیماری بیشتر از طریق آب آلوده شیوع می‌یابد، سعی کنیم برای نوشیدن آب ، شستشوی ظروف ، خوردن سبزیجات از آب لوله کشی کلردار استفاده کنیم. در غیر این صورت آب را بجوشانیم و پس از سرد شدن مصرف کنیم.
  • سبزیجات و میوه‌ها را قبل از مصرف با محلول پرکلرین گندزدایی و پس از شستن با آب سالم مصرف کنیم.
  • از خوردن ماهی خام یا کم پخته که از آب آلوده گرفته شده، اجتناب کنیم.
  • به دیگران توصیه کنیم از شنا کردن در استخرهای عمومی و از خوردن آبمیوه و ساندویچ یا هر غذایی که احتمال داده می شود آلوده باشد، جدا خودداری کنند.

ش زارعی

+ نوشته شده در  جمعه دوازدهم فروردین 1390ساعت 0:22  توسط انجمن اورژانس فسا  | 

بیماری وبا یکی از قدیمی ترین و شناخته شده ترین بیماری های مسری در طول تاریخ به شمارمی رود.وعده کثیری از انسان ها رابه هلاکت رسانده است و به عنوان یکی از معضلات مهم بهداشتی در سراسرجهان به قوت خود باقی مانده است.
وبا(کلرا)نوعی بیماری حاداسهالی است که این بیماری دراثرتولیدوتجمع سم میکروب وبادر روده باریک ایجاد می شود ودراکثر موارد باعث از دست رفتن سریع آب و الکترولیت های بدن از طریق روده می گردد و در صورتی که درمان نشود باعث شوک وسرانجام منجر به مرگ می شود.
درحدود۸۰%بیماران مبتلا به وبا بدون علامت هستندو فقط۲۰% افراد مبتلا به وبا دچار اسهال حاد آبکی  می شوند.واز این تعداد ۱۰تا ۲۰% دچاراسهال آبکی شدید همراه با استفراغ می شوند.
میزان کشندگی بیماری در بیماران درمان نشده ممکن است به ۳۰تا۵۰ درصد برسد. که با درمان درست و به موقع می توان میزان کشندگی را در زیر ۱% نگاه داشت.
وبا معمولاً از طریق آلودگی آب و غذا به مواد مدفوعی منتقل می شودو یک خطر همیشگی برای بسیاری از کشورهای جهان است.

اماکن و جوامع پر جمعیت از جمله اردوگاه های پناهندگا ن به دلیل کوتاه بودن دوره کمون بیماری وبا (۲ ساعت الی ۵ روز ) بیشتر از همه در معرض خطر قرار دارندو تعداد موارد بیماری به سرعت می تواند افزایش یابد.
جلوگیری از ورود وبا به یک منطقه غیر ممکن است، ولی می توان با انجام اقدامات مراقبتی به موقع از گسترش آن جلوگیری کرد. یک طرح و برنامه جامع آمادگی مقابله با طغیان وبا در کشور ودر مناطقی که در آنها وقوع فصلی بیماری انتظار می رود بهترین وسیله مقابله با طغیان است.
بهترین راه پیشگیری از وبا و سایر بیماری های اسهالی در دراز مدت ، بهبود و تامین آب  آشامیدنی سالم، بهسازی محیط ، سلامت غذا و آمادگی و هوشیاری جامعه می باشد.
در مرحله حاد بیماری تعداد میکروب وبای موجود در هر میلی لیتر مدفوع بیش از یک میلیون عدد می باشد و هر بیمار مبتلا به وبا ممکن است طی بیماری خود ۱تا ۶۰ لیتر و به طور متوسط بیش از ۱۰تا ۲۰ لیتر مدفوع آبکی دفع نماید.و اگر بیمار مبتلادر اسرع وقت درمان نشود…؟؟؟
البته بیماران مبتلا به وبای متوسط و شدید قادر به دور شدن از محیط خود نیستندوبه همین علت بیشتر باعث آلودگی محل سکونت خود می شوند.
بیماران مبتلا به وبای خفیف به علت توانایی حرکت  وجا به جایی ونقل و مکان سهم بیشتری در انتشار عامل بیماری دارند.و همین طور مبتلایان بدون علامت خطرناکند ونقش بارز تری در انتشار عفونت دارند .
میکرب وبادر مقابل عوامل محیطی نظیرگرما و خشکی مقاومت ندارد و در عرض چند ساعت حیات خود را از دست می دهند. مثلاًدر دمای ۵۵ درجه سانتی گراد در عرض ۱۵ دقیقه از بین می رود.

چه افرادی بیشتر به وبا مبتلا می شوند؟
۱- افرادی که کاهش اسیدیته معده در اثر بیماری مزمن معده واستفاده از آنتی اسید دارند بیشتر و شدید تر به وبا مبتلا می شوند.
۲- افرادی که وضع تغذیه مناسبی نداشته و از سوء تغذیه رنج می برند استعداد بیشتری برای ابتلابه وبا دارند. ۳- افرادی که گروه خونی O دارند ۲تا ۳ برابر بیشتر از سایر گروه های خونی مبتلا می شوند.
دوره کمون وسرایت بیماری: دوره کمون بیماری چند ساعت تاچند روزو به طور معمول در حدود ۳-۲ روز است. بعد از طی دوره کمون ۱۲ساعته تا ۶ روزه،اکثر موارد وبا بصورت بدون علامت یا با علایم بالینی مختصری تظاهر می نماید.
به طوری که به ازای هریک مورد بیمار مبتلا به وبای التوردارای علامت در حدود ۱۰۰-۲۰ مورد بدون علامت حادث می گردد.
سیر طبیعی بیماری با شدت دهیدراتاسیون در ارتباط می باشد به طوری که موارد خفیف بیماری در عرض یک هفته خود به خود بهبود می یابند.
مبتلایان به وبا برای مدت طولانی عفونت زا باقی نمی مانند. به طوری که ۷۰% درپایان هفته اول ، ۹۰% در پایان هفته دوم و ۹۸% در پایان هفته سوم دیگر باسیل دفع نمی کنند.واین امر در مورد افراد بدون علامت نیز صدق می کند.
عفونت ناشی از میکروب وبای التور طولانی ترازا نواع دیگر می باشد و موارد خفیف و بدون  علامت بیشتری ایجاد می کند و در تماس های خانوادگی موارد کمتری را ایجاد می کند.
 
راه های انتقال بیماری وبا :
انتقال بیماری از طرق مستقیم و غیر مستقیم صورت می گیرد.
۱- از طریق تماس مستقیم دست با مدفوع و استفراغ فرد بیمارو یا جابجایی وسایل و لوازم آلوده بیماروبایی
۲- از طریق تماس غیر مستقیم:
- خوردن آب و غذای آلوده
- خوردن سبزی ومیوه که با آب آلوده شسته شده اند.
- شستشوی لباس و ظروف غذا در آب های الوده
- استحمام و شنا در آب های آلوده
 علائم و نشانه های بیماری:
- افزایش حرکات دودی روده که اولین علامت بیماری است وبیمارآن را بصورت احساس پری و سروصدا(غرغر) در شکم بیان می نماید.
- مدفوع شل و آبکی که بعد از چند باردفع مدفوع آبکی،مواد دفعی نمای سوپ برنج به خود
 می گیرد و بوی ماهی پیدا می کند.
- استفراغ بدون حالت تهوع قبلی واُق زدن
- نداشتن تب، دل درد و دل پیچه
- عطش و تشنگی شدید
- افزایش ضربان قلب،کاهش فشار خون و غیر قابل لمس بودن نبض مچ دست،
 در این مرحله بدن بیمار بویژه دست وپای او سردو نوک انگشتان ،زبان ولب ها کبودمی باشد.
- دردهای کرامپی اندام ها و گاهی درد ماهیچه های شکم بدنبال از دست دادن مقادیر زیاد املاح بدن
راه های پیشگیری از بیماری وبا :
رعایت نکات زیربرای پیشگیری از بیماری‏های قابل انتقال به وسیله آب و موادغذایی از جمله بیماری‏های اسهالی و حفظ سلامت خود و اطرافیان درمنزل، تفریحگاه‏ها، پارک‏ها و… لازم وضروری است.
۱- استفاده از آب لوله‏کشی تصفیه شده درتمام مواقع و چنانچه از سلامت آب در دسترس اطمینان ندارید، ابتدا آن را جوشانده و پس از سرد کردن مصرف کنید.
۲-شستن دقیق وصحیح دست‏های خود با آب و صابون قبل ازدست زدن به مواد غذایی و خوراکی وهمچنین قبل از غذا خوردن و بعد از رفتن به توالت.
۳-شستن دست ها با آب و صابون قبل از تهیه و دادن غذا یا شیردادن به کودک وبعد از تعویض کهنه یا تمیز کردن کودک.
۴-اجتناب از آشامیدن آب های مشکوک در پارک‏ها، باغ‌ها ، فضای سبز،اماکن و فضاهای عمومی.
۵-  خودداری از مصرف موادغذایی، آبمیوه و آب هویج، معجون و دیگر مواد خوراکی و نوشیدنی‏هایی که توسط فروشندگان دوره‏گرد عرضه می‏شود.
۶- استفاده از غذاهای طبخ شده در منزل تا آنجا که ممکن است.
۷- نگهداری مواد خوراکی در ظروف سربسته، دور ازدسترس مگس و حشرات.
۸- نگهداری زباله در کیسه‏های مخصوص زباله و دفع در محل مناسب .
۹- نگهداری غذاها ی فاسد شدنی تازه به تازه و به اندازه نیاز در یخچال .
۱۰- خودداری از قرار دادن سبزی ومیوه‏جات شسته نشده در یخچال.
۱۱- استفاده همیشه از شیر و فرآورده های لبنی پاستوریزه یاجوشاندن شیر به مدت ۲۰ دقیقه قبل از مصرف.
۱۲-  قرار ندادن اقلامی مثل نان را که قابل شست‏وشو و پختن مجدد نیستند درموقع خرید و حمل موادغذایی در کنار میوه‏ و سبزیجات شسته نشده و گوشت خام.
۱۳- به همراه داشتن آب و غذای سالم هنگام سفر یا استفاده از نوشیدنی ها و غذاهای با بسته بندی مطمئن . روش سالم سازی میوه ها و سبزیجات
     برای جلوگیری از ابتلا به بیماری های انگلی و روده ای مانند وبا، حصبه،اسهال خونی و …  بایستی میوه و سبزی را قبل از خوردن در ۴ مرحله سالم سازی نمود:
مرحله اوّل : پاک سازی
در این مرحله میوه ها یا سبزی ها را با دقت وبه خوبی پاک نموده تا گل ولای و مواد زاید و الیاف خراب و قسمت های گندیده آن به طورکامل برطرف شود و سپس در آب تمیز و سالم شستشو می دهیم.
مرحله دوّم : انگل زدایی
در این مرحله در یک ظرف با توجه به مقدار و حجم میوه یا سبزی پاک شده آب ریخته وسپس به ازای هر یک لیتر آب ۳ تا ۵ قطره مایع ظرف شویی اضافه نموده و به هم می زنیم و به مدت ۵ دقیقه میوه وسبزی را به طور کامل درکفاب قرار داده و دوباره میوه ها یاسبزی ها را باآب تمیز و سالم شستشو داده تا تخم انگل ها جدا شود.
مرحله سوّم : ضدعفونی
 بعد از انگل زدایی، میکروب های بیماری زا را با مواد و محلول های ضد عفونی مورد تائید وزرات بهداشت بایداز بین برد. در این مرحله برای از بین بردن میکروب های بیماری زا، به ازای هر ۵ لیتر آب به مقدار یک گرم پودر پرکلرین درظرف آب ریخته وصبر می کنیم تا خوب حل شود و سپس به مدت ۵ دقیقه میوه یا سبزی های انگل زدایی شده را درآن قرارمی دهیم.
مرحله چهارم : آبکشی یا شستشوی نهایی
دراین مرحله پس ازانجام ضدعفونی میوه ها یا سبزیجات، آن ها را دوباره در ظرف آب تمیز و سالم ریخته تا باقی مانده محلول پرکلرین یا مواد ضدعفونی از میوه یا سبزی ها جدا شود.
پس از شستشوی نهایی با اطمینان می توان میوه ها یا سبزی ها را میل نمود.
درمان :
بیماری وبا قابل درمان است .وهدف از درمان ، جبران وجایگزینی آب و الکترولیت های از دست رفته از طریق اسهال و استفراغ می باشد. آب و الکترولیت ۸۰ تا ۹۰ درصد بیماران وبایی را تنها با محلول خوراکی ORS می توان جبران کرد.در موارد دهیدراتاسیون شدید، آب و الکترولیت را می بایست با سرعت از طریق محلول های وریدی جبران کرد.و در طی تجویز وریدی مایعات و پس از آن به محض این که بیمار بتواند مایعات بنوشد باید از ORS استفاده کرد.
بررسی های مقاومت آنتی بیوتیکی ویبروکلرا در ایران نشان می دهد که سروتیپ های التور مقاوم  به کوتریموکسازول و فورازولیدون می باشند.

آنتی بیوتیک انتخابی برای درمان بیماری وبا داکسی سایکلین به صورت تک دز به میزان  mg۳۰۰  (۳ کپسول )می باشد ودراطفال کمتراز ۷ سال می توان از داروی اریترو مایسین به میزان mg/kg ۵/۱۲ ، ۴ نوبت در روز به مدت ۳ روز،یااز آزیترومایسین به صورت تک دوزبه میزانmg/kg ۲۰نیز می توان استفاده کرد.

درزنان حامله اریترومایسین به مدت ۳ روز،و در بالغین از سیپروفلوکساسین به صورت تک دوز به میزان ۱ گرم(۲ قرصmg۵۰۰ ) نیز می توان استفاده کرد.

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و هشتم بهمن 1389ساعت 23:30  توسط انجمن اورژانس فسا  |